آیین باشکوه «سومین جایزه ملی ثریا» به میزبانی دانشگاه علم و صنعت ایران برگزار شد.
| آخرین بروزرسانی: 1405/7/29 |
.jpg)
آیین سومین دوره «جایزه ملی ثریا» به همت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان امور دانشجویان و توسط معاونت همکاری‌های علمی و بین‌المللی دانشگاه علم و صنعت ایران، روز سه‌شنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ در محل سالن همایش‌های بین‌المللی این دانشگاه برگزار شد.
هم‌زمان با تحولات نوین در عرصه آموزش عالی بین‌المللی، پارادایم جدید جذب دانشجو در ایران از رویکردهای کمی به سمت ارتقای کیفیت میزبانی و تعمیق پیوندهای علمی و فرهنگی تغییر جهت داده است. در این میان، کیفیت خدمات آموزشی و رفاهی، نقشی راهبردی در تحقق دیپلماسی علمی و تثبیت جایگاه دانشگاه‌های ایران در تراز جهانی ایفا می‌کند. هدف بنیادین «آیین جایزه ملی ثریا»، تبیین سیاست‌های کلان نظام آموزش عالی در حوزه دانشجویان غیرایرانی و تبدیل این امر به گفتمانی مستمر و بالنده در کشور است. این جایزه که بزرگ‌ترین رویداد تخصصی ملی در حوزه جذب دانشجویان بین‌الملل است، به عنوان بستری برای شناسایی تجربه‌های موفق دانشگاه‌ها و نهادهای فعال در عرصه دانشجویان بین‌الملل، تلاش دارد ضمن ارج‌گذاری به تلاش‌های پیشگامان این عرصه، زمینه‌ساز هم‌افزایی میان بازیگران اصلی و ایجاد نگاهی مشترک به آینده بین‌المللی آموزش عالی ایران باشد.
در آیین سومین دوره جایزه ملی ثریا، دکتر حسین سیمایی صراف (وزیر علوم، تحقیقات و فناوری)، دکتر سعید حبیبا (معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان)، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی رستمی (رئیس دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)، دکتر علیرضا منادی سفیدان (رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی)، دکتر علی‌اکبر صالحی (رئیس بنیاد ایران‌شناسی)، دکتر یاسر عبدالزهرا الحجاج (سفیر جمهوری عراق در تهران)، مسئولان عالی‌رتبه نهادهای همکار (شامل وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی، وزارت امور خارجه، فراجا، وزارت اطلاعات، معاونت ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، جامعه‌المصطفی العالمیه، بنیاد سعدی)، مقامات ارشد دیپلماتیک و علمی کشور، معاونان و مدیران ارشد سازمان امور دانشجویان، رؤسا، معاونان و مدیران بین‌الملل دانشگاه‌ها، روسای مراکز آزفای دانشگاه‌ها، صاحب‌نظران حوزه جذب دانشجویان غیرایرانی و اعضای شورای دانشگاه، در مرکز همایش‌های بین‌المللی امام رضا (ع) دانشگاه علم و صنعت ایران حضور داشتند. در این آیین، پس از سخنرانی مقامات عالی‌رتبه و مسئولان دیپلماسی علمی، از ۱۶ دانشگاه و مرکز آموزش عالی برگزیده در سه بخش «دانشگاه‌های فعال در حوزه بین‌الملل»، «مراکز آموزش زبان فارسی (آزفا)» و «امور کنسولی»، با اعطای تندیس، لوح و هدیه، تجلیل به عمل آمد. همچنین در بخش افتتاحیه، از کتاب آزمون بسندگی زبان فارسی با عنوان «پارسیک» رونمایی شد. برنامه‌های نوبت عصر نیز شامل دو نشست تخصصی موازی، یکی با حضور روسای دانشگاه‌های منتخب و معاونان و مدیران بین‌الملل این دانشگاه‌ها و اعضای کارگروه ملی جذب دانشجویان بین‌الملل و دیگری با حضور روسای مراکز آموزش زبان فارسی (آزفا) بود که طی آنها، چالش‌های پیش‌رو و نقشه راه توسعه فعالیت‌های علمی فرامرزی جمهوری اسلامی ایران، مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت و ابعاد تخصصی حوزه جذب و آموزش دانشجویان بین الملل واکاوی شد. برپایی نمایشگاه فرهنگی توسط دانشجویان بین‌الملل، اجرای برنامه‌های آیینی و دکلمه‌خوانی توسط دانشجویان بین‌الملل، از دیگر بخش‌های این مراسم بود.
در آیین افتتاحیه، پس از تلاوت آیاتی از قران کریم توسط دانشجوی سودانی شاغل به تحصیل در دانشگاه علم و صنعت ایران و پخش سرود ملی، دکتر محمود مهرداد شکریه (رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران)، به مدعوین و حاضران در آیین سومین جایزه ملی ثریا خوشامد و خیر مقدم گفت. رئیس دانشگاه با اشاره به اهمیت جذب دانشجویان بین‌الملل، بر ضرورت توسعه خدمات رفاهی، گسترش همکاری‌های آموزشی و پژوهشی، بازاریابی هدفمند و حفظ کیفیت آموزش تأکید کرد و با بیان این مطلب که دانشگاه‌ها باید بتوانند خدمات رفاهی مناسبی به دانشجویان داخلی و خارجی ارائه کنند، اظهار داشت: ارائه خدماتی مانند خوابگاه، غذا و سفرهای دانشجویی برای آشنایی بیشتر دانشجویان خارجی با فرهنگ ایران، هزینه‌هایی به همراه دارد.
رئیس دانشگاه با اشاره به ظرفیت‌های موجود در زمینه جذب دانشجویان خارجی افزود: در حال حاضر، بخش عمده‌ای از دانشجویان خارجی کشور از طیف محدودی از کشورها جذب می‌شوند، در حالی که دانشجویان کشورهای مختلف نیز می‌توانند به افزایش این آمار کمک کنند و امیدواریم بتوانیم نقاط ضعف موجود را برطرف و از فرصت‌های پیش رو، به‌ویژه در کشورهای همسایه، بهره ببریم.
دکتر شکریه با اشاره به تحولات دانشگاه‌ها در حوزه آموزش و پژوهش تصریح کرد: در دوره کرونا، آموزش مجازی را به‌خوبی تجربه کردیم و توانستیم زیرساخت‌های لازم، از جمله سرورها و امکانات مورد نیاز برای ارائه دروس را فراهم کنیم. این تجربه ارزشمند، فرصتی فراهم کرده است تا بتوانیم آموزش را به‌صورت حضوری و مجازی ارائه دهیم. وی افزود: برای جذب دانشجویان بین‌الملل، لزوماً نباید تنها بر دوره‌های کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری تمرکز کنیم. دوره‌های مهارتی و کوتاه‌مدت کاربردی نیز ظرفیت مناسبی برای تربیت نیروهای تکنسینی کشورهای دیگر دارند و باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران با تأکید بر اهمیت تمرکز بر کشورهای پرجمعیت گفت: با توجه به ارتباطات دیپلماتیک کشور با سایر کشورها، تمرکز بر کشورهایی مانند هند و پاکستان می‌تواند در توسعه جذب دانشجویان بین‌الملل مؤثر باشد. وی همچنین مشکلات بانکی را یکی از موانع جذب دانشجویان خارجی دانست و اظهار کرد: ما بارها این موضوع را با وزارت عتف مطرح کرده‌ایم و خوشبختانه راهکارهایی در این زمینه در نظر گرفته شده که تا حدودی روند کار را روان‌تر کرده است. باید بررسی شود که چرا شهریه دانشجویان خارجی به ریال دریافت شود، در حالی که دانشگاه‌ها می‌توانند شهریه را به ارز دریافت کنند. در این شرایط، بخشی از منافع دانشگاه‌ها از دست می‌رود.
دکتر شکریه با اشاره به ضرورت فعالیت رسانه‌ای برای معرفی توانمندی‌های علمی کشور بیان کرد: باید فعالیت‌های رسانه‌ای جدی انجام شود تا چهره واقعی ایران و سطح علمی دانشگاه‌های کشور به دنیا معرفی شود. دستاوردهای دانشمندان ایرانی، حضور پژوهشگران کشور در میان دانشمندان یک درصد و یک‌دهم درصد برتر و انتشار تحقیقات در مجلات درجه یک، نشان‌دهنده توان علمی کشور است.
رئیس دانشگاه افزود: در مقابل، برخی تبلیغات تلاش می‌کنند ایران را کشوری عقب‌افتاده نشان دهند و چهره کشور را تخریب کنند. باید با فعالیت رسانه‌ای مناسب، توانمندی‌های علمی خود را معرفی کنیم و به این تبلیغات پاسخ دهیم.
دکتر شکریه در ادامه با اشاره به هدف تربیت ۳۲۰ هزار دانشجو در برنامه هفتم توسعه تأکید کرد: تحقق این هدف نباید به کیفیت آموزش لطمه بزند. نباید صرفاً به کمیت توجه کنیم و تعداد مشخصی دانشجو را آموزش دهیم و فارغ‌التحصیل کنیم؛ بلکه باید کیفیت آموزش به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد. وی با اشاره به ایجاد معاونت بین‌الملل در دانشگاه گفت: این معاونت ایجاد شده است تا بتواند با همکاری وزارت علوم و سایر نهادها، زمینه پیشبرد اهداف بین‌المللی دانشگاه را فراهم کند.
رئیس دانشگاه همچنین بر ضرورت گسترش آموزش زبان فارسی در دانشگاه‌های خارج از کشور تأکید کرد و گفت: خوشبختانه در چند دانشگاه، زبان فارسی تدریس می‌شود، اما باید این روند توسعه پیدا کند. همچنین باید با توجه به نیاز دانشجویان، از جمله دانشجویان عرب‌زبان، برای آموزش زبان فارسی و انگلیسی برنامه‌ریزی کنیم.
دکتر شکریه بازاریابی هدفمند را یکی از وظایف مهم دانشگاه‌ها در حوزه جذب دانشجویان بین‌الملل دانست و افزود: جذب دانشجو نیازمند برنامه‌ریزی و بازاریابی هدفمند است و باید برای معرفی ظرفیت‌های دانشگاه‌های کشور در سطح بین‌المللی تلاش کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت هدف‌گذاری جذب ۳۲۰ هزار دانشجوی بین‌الملل در برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: این هدف صرفاً یک موضوع نمادین یا یک کلیشه نیست، بلکه مسئولیتی مهم بر عهده دانشگاه‌هاست. در صدر این مسئولیت، انتقال فرهنگ کشور به کشورهای دیگر، به‌ویژه کشورهای همسایه، قرار دارد.
رئیس دانشگاه خاطرنشان کرد: وظیفه مهم دانشگاه‌ها، تربیت نیروی انسانی است که در آینده بتوانند به مدیران ارشد کشورهای خود تبدیل شوند و امور آن کشورها را اداره کنند. این افراد باید با فرهنگی آشنا شوند که بر استقلال و آزادی کشورها تأکید دارد و سلطه و اقداماتی را که با هدف تخریب استقلال کشورها انجام می‌شود، نمی‌پذیرد. انتقال این فرهنگ، از وظایف دانشگاه‌های کشور است.
دکتر شکریه با اشاره به تحولات دانشگاه‌ها در حوزه آموزش و پژوهش تصریح کرد: در دوره کرونا، آموزش مجازی را به‌خوبی تجربه کردیم و توانستیم زیرساخت‌های لازم، از جمله سرورها و امکانات مورد نیاز برای ارائه دروس را فراهم کنیم. این تجربه ارزشمند، فرصتی فراهم کرده است تا بتوانیم آموزش را به‌صورت حضوری و مجازی ارائه دهیم. وی افزود: برای جذب دانشجویان بین‌الملل، لزوماً نباید تنها بر دوره‌های کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری تمرکز کنیم. دوره‌های مهارتی و کوتاه‌مدت کاربردی نیز ظرفیت مناسبی برای تربیت نیروهای تکنسینی کشورهای دیگر دارند و باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ایران با تأکید بر اهمیت تمرکز بر کشورهای پرجمعیت گفت: با توجه به ارتباطات دیپلماتیک کشور با سایر کشورها، تمرکز بر کشورهایی مانند هند و پاکستان می‌تواند در توسعه جذب دانشجویان بین‌الملل مؤثر باشد. وی همچنین مشکلات بانکی را یکی از موانع جذب دانشجویان خارجی دانست و اظهار کرد: ما بارها این موضوع را با وزارت عتف مطرح کرده‌ایم و خوشبختانه راهکارهایی در این زمینه در نظر گرفته شده که تا حدودی روند کار را روان‌تر کرده است. باید بررسی شود که چرا شهریه دانشجویان خارجی به ریال دریافت شود، در حالی که دانشگاه‌ها می‌توانند شهریه را به ارز دریافت کنند. در این شرایط، بخشی از منافع دانشگاه‌ها از دست می‌رود.
دکتر شکریه با اشاره به ضرورت فعالیت رسانه‌ای برای معرفی توانمندی‌های علمی کشور بیان کرد: باید فعالیت‌های رسانه‌ای جدی انجام شود تا چهره واقعی ایران و سطح علمی دانشگاه‌های کشور به دنیا معرفی شود. دستاوردهای دانشمندان ایرانی، حضور پژوهشگران کشور در میان دانشمندان یک درصد و یک‌دهم درصد برتر و انتشار تحقیقات در مجلات درجه یک، نشان‌دهنده توان علمی کشور است.
رئیس دانشگاه افزود: در مقابل، برخی تبلیغات تلاش می‌کنند ایران را کشوری عقب‌افتاده نشان دهند و چهره کشور را تخریب کنند. باید با فعالیت رسانه‌ای مناسب، توانمندی‌های علمی خود را معرفی کنیم و به این تبلیغات پاسخ دهیم.
دکتر شکریه در ادامه با اشاره به هدف تربیت ۳۲۰ هزار دانشجو در برنامه هفتم توسعه تأکید کرد: تحقق این هدف نباید به کیفیت آموزش لطمه بزند. نباید صرفاً به کمیت توجه کنیم و تعداد مشخصی دانشجو را آموزش دهیم و فارغ‌التحصیل کنیم؛ بلکه باید کیفیت آموزش به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد. وی با اشاره به ایجاد معاونت بین‌الملل در دانشگاه گفت: این معاونت ایجاد شده است تا بتواند با همکاری وزارت علوم و سایر نهادها، زمینه پیشبرد اهداف بین‌المللی دانشگاه را فراهم کند.
رئیس دانشگاه همچنین بر ضرورت گسترش آموزش زبان فارسی در دانشگاه‌های خارج از کشور تأکید کرد و گفت: خوشبختانه در چند دانشگاه، زبان فارسی تدریس می‌شود، اما باید این روند توسعه پیدا کند. همچنین باید با توجه به نیاز دانشجویان، از جمله دانشجویان عرب‌زبان، برای آموزش زبان فارسی و انگلیسی برنامه‌ریزی کنیم.
دکتر شکریه بازاریابی هدفمند را یکی از وظایف مهم دانشگاه‌ها در حوزه جذب دانشجویان بین‌الملل دانست و افزود: جذب دانشجو نیازمند برنامه‌ریزی و بازاریابی هدفمند است و باید برای معرفی ظرفیت‌های دانشگاه‌های کشور در سطح بین‌المللی تلاش کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت هدف‌گذاری جذب ۳۲۰ هزار دانشجوی بین‌الملل در برنامه هفتم توسعه اظهار کرد: این هدف صرفاً یک موضوع نمادین یا یک کلیشه نیست، بلکه مسئولیتی مهم بر عهده دانشگاه‌هاست. در صدر این مسئولیت، انتقال فرهنگ کشور به کشورهای دیگر، به‌ویژه کشورهای همسایه، قرار دارد.
رئیس دانشگاه خاطرنشان کرد: وظیفه مهم دانشگاه‌ها، تربیت نیروی انسانی است که در آینده بتوانند به مدیران ارشد کشورهای خود تبدیل شوند و امور آن کشورها را اداره کنند. این افراد باید با فرهنگی آشنا شوند که بر استقلال و آزادی کشورها تأکید دارد و سلطه و اقداماتی را که با هدف تخریب استقلال کشورها انجام می‌شود، نمی‌پذیرد. انتقال این فرهنگ، از وظایف دانشگاه‌های کشور است.
در ادامه این مراسم، دکتر سعید حبیبا (معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان)، با تبیین رویکردهای این سازمان در راستای دیپلماسی علمی و برنامه هفتم پیشرفت، از اجرای مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی خبر داد. وی با تشریح مهم‌ترین اقدامات راهبردی آموزش عالی در حوزه بین‌الملل، تصریح کرد: هدف از جذب دانشجویان خارجی صرفاً پر کردن صندلی‌های دانشگاهی نیست، بلکه ایجاد پیوندهای پایدار علمی، فرهنگی و انسانی در سطح جهان است.
دکتر حبیبا سپس به تبیین جایگاه آموزش عالی ایران در نظام بین‌الملل پرداخت و اظهار داشت: دستیابی به جایگاه شایسته در دیپلماسی علمی، نیازمند بازنگری در سیاست‌ها، اصلاحات نهادی و اجرایی و تبدیل
دانشگاه‌های کشور به مقصدی جذاب و امن برای دانشجویان مستعد جهان است. وی افزود: سازمان امور دانشجویان، در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت، مجموعه‌ای از اقدامات راهبردی را با هدف تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی و رفع موانع پیش روی دانشگاه‌ها و متقاضیان خارجی، در دستور کار قرار داده است.
رئیس سازمان امور دانشجویان، در تشریح مهم‌ترین اقدامات زیرساختی و اجرایی دولت در این حوزه، به راه‌اندازی سامانه جامع امور دانشجویان بین‌الملل، موسوم به «ادب» اشاره کرد و گفت: این سامانه که به عنوان یک زیرساخت حیاتی طراحی شده است، امسال به استقرار کامل رسیده و تمامی فرایندهای پذیرش، جذب و پرونده‌های دانشجویان بین‌المللی را در سطح دانشگاه‌های کشور به صورت یکپارچه مدیریت می‌کند. وی با اشاره به حل چالش‌های دیرینه اقامتی و تردد دانشجویان خارجی افزود: با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط، مشکل محدودیت مناطق ممنوعه برای تردد و اقامت این دانشجویان برطرف شد و با اصلاح قوانین اقامتی، اقامت تحصیلی متناسب با طول کل دوره تحصیل صادر شده و مهر خروج و مراجعت مکرر نیز برای تسهیل تردد دانشجویان و خانواده‌های آنان در نظر گرفته شد.
دکتر حبیبا همچنین به حل و فصل مشکلات مالی دانشگاه‌ها اشاره و خاطرنشان کرد: با پیگیری‌های مستمر سازمان، مصوبه هیأت دولت و همکاری بانک مرکزی و خزانه‌داری کل کشور، مشکل افتتاح حساب ارزی دانشگاه‌ها و دریافت شهریه حل شد و امکان تبدیل ارز به ریال بر اساس نرخ توافقی، فراهم گردید که این اقدام گامی بزرگ در جهت شفافیت مالی، حمایت از دانشگاه‌ها و حذف دهه‌ها فعالیت مؤسسات و کارگزاران غیرمجاز از چرخه جذب است. وی همچنین از پیش‌بینی استفاده از ظرفیت منطقه آزاد کیش برای ادامه تحصیل دانشجویان میان مقاطع مختلف تحصیلی بدون نیاز به خروج فیزیکی از کشور خبر داد.
معاون وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از موج‌های نوین بین‌المللی‌سازی آموزش عالی تصریح کرد: در بازار رقابتی جهان، دانشگاه‌های ایران باید برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای جهانی ارائه دهند؛ بر همین اساس، مجوز آموزش به زبان دوم- شامل انگلیسی و عربی- برای ۳۰ دانشگاه برتر کشور صادر شده است. وی در عین حال بر صیانت از جایگاه زبان فارسی تأکید کرد و افزود: آزمون متمرکز و استاندارد بسندگی زبان فارسی با عنوان رسمی «پارسیک» (که کتاب مرجع آن توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده و نخستین آزمون آن در بهمن‌ماه برگزار شده و دومین دوره‌اش در آبان‌ماه برگزار می‌شود) به عنوان شاخص ملی سنجش زبان فارسی، با قوت دنبال می‌شود.
رئیس سازمان امور دانشجویان همچنین با اشاره به تحولات آموزش مجازی در دنیا بیان کرد: تاکنون به شش دانشگاه بزرگ کشور، مجوز جذب دانشجوی بین‌المللی در دوره‌های کاملاً الکترونیک و مجازی اعطا شده و پرونده حدود ۶۰ دانشگاه دیگر نیز برای دریافت این مجوز در دست بررسی و ارزیابی است. علاوه بر این، با همکاری معاونت فناوری وزارت علوم، بستر لازم برای ورود دانشجویان بین‌المللی به پارک‌های علم و فناوری و اکوسیستم نوآوری کشور هموار شده است تا آنان نیز بتوانند در عرصه کارآفرینی و تجاری‌سازی ایده‌ها نقش‌آفرینی کنند.
دکتر حبیبا خاطرنشان کرد: تمامی این اقدامات، زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته از تلاش‌های ستادی و دانشگاهی است تا دانشگاه‌های ایران به عنوان کانون‌های معتبر مرجعیت علمی، دیپلماسی آموزشی و گفتمان‌سازی فرهنگی در سطح منطقه و جهان شناخته شوند و موفقیت در این مسیر، نیازمند تعامل مستمر میان وزارتخانه، دانشگاه‌ها و نهادهای دیپلماتیک است.
دانشگاه‌های کشور به مقصدی جذاب و امن برای دانشجویان مستعد جهان است. وی افزود: سازمان امور دانشجویان، در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت، مجموعه‌ای از اقدامات راهبردی را با هدف تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی و رفع موانع پیش روی دانشگاه‌ها و متقاضیان خارجی، در دستور کار قرار داده است.
رئیس سازمان امور دانشجویان، در تشریح مهم‌ترین اقدامات زیرساختی و اجرایی دولت در این حوزه، به راه‌اندازی سامانه جامع امور دانشجویان بین‌الملل، موسوم به «ادب» اشاره کرد و گفت: این سامانه که به عنوان یک زیرساخت حیاتی طراحی شده است، امسال به استقرار کامل رسیده و تمامی فرایندهای پذیرش، جذب و پرونده‌های دانشجویان بین‌المللی را در سطح دانشگاه‌های کشور به صورت یکپارچه مدیریت می‌کند. وی با اشاره به حل چالش‌های دیرینه اقامتی و تردد دانشجویان خارجی افزود: با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط، مشکل محدودیت مناطق ممنوعه برای تردد و اقامت این دانشجویان برطرف شد و با اصلاح قوانین اقامتی، اقامت تحصیلی متناسب با طول کل دوره تحصیل صادر شده و مهر خروج و مراجعت مکرر نیز برای تسهیل تردد دانشجویان و خانواده‌های آنان در نظر گرفته شد.
دکتر حبیبا همچنین به حل و فصل مشکلات مالی دانشگاه‌ها اشاره و خاطرنشان کرد: با پیگیری‌های مستمر سازمان، مصوبه هیأت دولت و همکاری بانک مرکزی و خزانه‌داری کل کشور، مشکل افتتاح حساب ارزی دانشگاه‌ها و دریافت شهریه حل شد و امکان تبدیل ارز به ریال بر اساس نرخ توافقی، فراهم گردید که این اقدام گامی بزرگ در جهت شفافیت مالی، حمایت از دانشگاه‌ها و حذف دهه‌ها فعالیت مؤسسات و کارگزاران غیرمجاز از چرخه جذب است. وی همچنین از پیش‌بینی استفاده از ظرفیت منطقه آزاد کیش برای ادامه تحصیل دانشجویان میان مقاطع مختلف تحصیلی بدون نیاز به خروج فیزیکی از کشور خبر داد.
معاون وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از موج‌های نوین بین‌المللی‌سازی آموزش عالی تصریح کرد: در بازار رقابتی جهان، دانشگاه‌های ایران باید برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای جهانی ارائه دهند؛ بر همین اساس، مجوز آموزش به زبان دوم- شامل انگلیسی و عربی- برای ۳۰ دانشگاه برتر کشور صادر شده است. وی در عین حال بر صیانت از جایگاه زبان فارسی تأکید کرد و افزود: آزمون متمرکز و استاندارد بسندگی زبان فارسی با عنوان رسمی «پارسیک» (که کتاب مرجع آن توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده و نخستین آزمون آن در بهمن‌ماه برگزار شده و دومین دوره‌اش در آبان‌ماه برگزار می‌شود) به عنوان شاخص ملی سنجش زبان فارسی، با قوت دنبال می‌شود.
رئیس سازمان امور دانشجویان همچنین با اشاره به تحولات آموزش مجازی در دنیا بیان کرد: تاکنون به شش دانشگاه بزرگ کشور، مجوز جذب دانشجوی بین‌المللی در دوره‌های کاملاً الکترونیک و مجازی اعطا شده و پرونده حدود ۶۰ دانشگاه دیگر نیز برای دریافت این مجوز در دست بررسی و ارزیابی است. علاوه بر این، با همکاری معاونت فناوری وزارت علوم، بستر لازم برای ورود دانشجویان بین‌المللی به پارک‌های علم و فناوری و اکوسیستم نوآوری کشور هموار شده است تا آنان نیز بتوانند در عرصه کارآفرینی و تجاری‌سازی ایده‌ها نقش‌آفرینی کنند.
دکتر حبیبا خاطرنشان کرد: تمامی این اقدامات، زنجیره‌ای به‌هم‌پیوسته از تلاش‌های ستادی و دانشگاهی است تا دانشگاه‌های ایران به عنوان کانون‌های معتبر مرجعیت علمی، دیپلماسی آموزشی و گفتمان‌سازی فرهنگی در سطح منطقه و جهان شناخته شوند و موفقیت در این مسیر، نیازمند تعامل مستمر میان وزارتخانه، دانشگاه‌ها و نهادهای دیپلماتیک است.
در ادامه آیین سومین جایزه ملی ثریا، دکتر علیرضا منادی سفیدان (رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی)، سخنرانی کرد. رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، با تشریح ظرفیت‌های تاریخی، علمی و فرهنگی ایران، بر ضرورت توسعه آموزش بین‌المللی، تسهیل قوانین مرتبط با تحصیل دانشجویان خارجی و معرفی دستاوردهای علمی کشور به جامعه جهانی تأکید کرد.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، با تأکید بر اهمیت پاسداشت زبان فارسی گفت: زبان فارسی، زبان ملی ماست و باید از آن حفاظت کنیم و برای ارتقای جایگاه آن بکوشیم. همچنین لازم است مسائل آموزشی، کنسولی، نظام وظیفه و رفت‌وآمد دانشجویان بین‌المللی بررسی و مشکلات موجود در این زمینه‌ها برطرف شود.
دکتر منادی با اشاره به پیشینه تاریخی آموزش عالی در ایران اظهار کرد: ایران از سابقه‌ای طولانی در آموزش و تولید علم برخوردار است و این پیشینه باید به‌درستی به دانشجویان ایرانی و خارجی معرفی شود.
دکتر منادی بر ضرورت بازشناسی و معرفی این میراث علمی تأکید کرد و گفت: دانشجویان خارجی که امروز برای تحصیل به ایران می‌آیند، باید بدانند در کشوری با پیشینه طولانی علمی، فرهنگی و آموزشی حضور دارند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به پیشرفت‌های علمی ایران پس از انقلاب اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران با وجود محدودیت‌ها و فشارهای خارجی توانسته است در حوزه‌های مختلف علمی پیشرفت کند و همین ظرفیت علمی، اهمیت حضور کشور در عرصه بین‌المللی را دوچندان کرده است. وی با بیان اینکه برخی قدرت‌ها تمایلی به گسترش حضور علمی ایران در جهان ندارند، گفت: آنها نمی‌خواهند ایران و دانشمندان ایرانی در عرصه جهانی حضور داشته باشند.
دکتر منادی در ادامه به پیشینه علمی ایرانیان در حوزه پزشکی اشاره کرد و افزود: آثار ابن‌سینا و فعالیت‌های علمی محمد بن زکریای رازی در تاریخ علم، جایگاه مهمی داشته‌اند و لازم است این میراث علمی در کنار توانمندی‌های امروز کشور به جامعه جهانی معرفی شود. وی تأکید کرد: دانشجویان بین‌المللی باید بدانند ایران علاوه بر برخورداری از پیشینه تمدنی و فرهنگی، در حوزه‌های علمی و فناوری نیز دستاوردهای قابل توجهی دارد.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به فناوری‌های پیشرفته در برنامه هفتم پیشرفت گفت: میکروالکترونیک، هوش مصنوعی، فناوری کوانتومی و علوم شناختی از جمله حوزه‌هایی هستند که باید در برنامه‌ریزی‌های علمی کشور مورد توجه جدی قرار گیرند. وی با تأکید بر لزوم تقویت ظرفیت‌های آموزش و پژوهش اظهار کرد: بخش مهمی از توانمندی‌های کشور باید به توسعه علوم و فناوری‌های راهبردی اختصاص یابد تا زمینه رشد علمی و افزایش توان فناورانه ایران فراهم شود.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها باید با برنامه‌ریزی منسجم و حمایت از دانشگاه‌ها و پژوهشگران همراه باشد تا کشور بتواند از ظرفیت‌های علمی خود برای توسعه بهره گیرد.
دکتر منادی با اشاره به برنامه‌های توسعه آموزش بین‌المللی کشور گفت: بر اساس هدف‌گذاری انجام‌شده، شمار دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های ایران باید به ۳۲۰ هزار نفر برسد. وی شمار فعلی دانشجویان خارجی در ایران را حدود ۸۵ هزار نفر اعلام کرد و افزود: تحقق هدف‌گذاری پنج‌ساله جذب دانشجویان بین‌المللی، مستلزم افزایش ظرفیت پذیرش در دانشگاه‌ها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم است.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به برخی نگرانی‌ها درباره حضور دانشجویان خارجی اظهار کرد: مسائل امنیتی و مشکلات اجرایی باید مورد توجه قرار گیرند، اما این موضوعات نباید مانع بهره‌گیری از ظرفیت دانشجویان بین‌المللی برای توسعه علمی و فرهنگی کشور شوند. وی تأکید کرد: جذب دانشجوی خارجی علاوه بر منافع آموزشی، می‌تواند به تقویت روابط بین‌المللی، معرفی فرهنگ ایرانی و توسعه دیپلماسی علمی کمک کند.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود به قوانین مرتبط با معافیت تحصیلی دانشجویان ایرانی اشاره کرد و گفت: در گذشته برخی دانش‌آموزان و دانشجویان برای ادامه تحصیل در خارج از کشور با محدودیت‌هایی مواجه بودند، اما اصلاح قوانین، امکان بهره‌گیری از فرصت‌های آموزشی بین‌المللی را برای آنان فراهم‌تر کرده است. وی با اشاره به مسائل مربوط به نظام وظیفه و ادامه تحصیل در خارج از کشور افزود: باید شرایطی فراهم شود که دانشجویان بتوانند با رعایت ضوابط قانونی از فرصت‌های تحصیلی در سایر کشورها استفاده کنند و پس از پایان تحصیل نیز امکان بازگشت آنان و بهره‌گیری کشور از دانش و تخصصشان وجود داشته باشد.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس همچنین بر ضرورت رفع موانع غیرضروری ورود و خروج دانشجویان خارجی تأکید کرد و گفت: مجلس برای تقویت جذب دانشجویان بین‌المللی و توسعه دیپلماسی علمی، ظرفیت‌های قانونی لازم را مورد توجه قرار داده است.
دکتر منادی با تأکید بر نقش دانشجویان بین‌المللی در معرفی ایران به جهان اظهار کرد: دانشجویانی که در دانشگاه‌های ایران تحصیل می‌کنند، پس از بازگشت به کشورهای خود می‌توانند تجربه‌هایشان از جامعه ایرانی، فرهنگ مردم و ظرفیت‌های علمی کشور را منتقل کنند. وی افزود: دانشجویان بین‌المللی در دوران تحصیل، علاوه بر کسب دانش تخصصی، با فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی ایرانیان آشنا می‌شوند و می‌توانند این شناخت را در کشورهای خود بازتاب دهند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس همچنین با اشاره به حمله به مدرسه‌ای در میناب و شهادت ۱۶۸ نفر گفت: این حادثه و جان‌باختن دانش‌آموزان از جمله موضوعاتی است که باید در ارزیابی پیامدهای انسانی درگیری‌ها مورد توجه قرار گیرد. وی با اشاره به تجربه فعالیت خود در حوزه دانشگاهی، از جمله دانشگاه علوم پزشکی تهران و پردیس بین‌المللی آن، اظهار کرد: ارتباط با دانشجویان خارجی می‌تواند زمینه شناخت متقابل ملت‌ها و گسترش روابط علمی و فرهنگی را فراهم کند.
دکتر منادی تأکید کرد: ایران در کنار برخورداری از ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی، توانمندی‌های علمی قابل توجهی دارد و معرفی این ظرفیت‌ها به جامعه جهانی نیازمند برنامه‌ریزی است.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در ادامه به ظرفیت‌های علمی کشور در حوزه‌هایی مانند نجوم و فناوری اشاره کرد و بر ضرورت حمایت از دستاوردهای پژوهشگران ایرانی تأکید کرد. وی گفت: دستاوردهای علمی و زیرساخت‌های پژوهشی باید متناسب با نیازهای کشور توسعه یابند و شرایط لازم برای بهره‌گیری از توانمندی دانشمندان و پژوهشگران فراهم شود.
دکتر منادی افزود: ایران در برخی حوزه‌های فناوری پیشرفته، از ظرفیت‌های علمی برخوردار است که می‌تواند زمینه توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی کشور در عرصه جهانی را فراهم کند. وی همچنین بر ضرورت حمایت بیشتر از فعالیت‌های پژوهشی، تقویت دانشگاه‌ها و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت دانشمندان تأکید کرد.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه مولانا در فرهنگ و ادبیات فارسی گفت: مولانا از چهره‌های برجسته ادبیات فارسی است که در قونیه زندگی کرده و آثار او در ترکیه نیز مورد توجه قرار گرفته است. وی افزود: ترکیه توانسته است با بهره‌گیری از ظرفیت فرهنگی مولانا و معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی خود، گردشگران بسیاری جذب کند و از این طریق به درآمد قابل توجهی دست یابد.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به آمارهای گردشگری ترکیه اظهار کرد: این کشور در سال گذشته حدود ۵۰ میلیون گردشگر داشته و از این محل حدود ۴۵ میلیارد دلار درآمد کسب کرده است. وی تأکید کرد: ایران نیز با برخورداری از میراث تاریخی، چهره‌های فرهنگی برجسته و ظرفیت‌های علمی و تمدنی، می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب از این تجربیات برای معرفی توانمندی‌های خود و توسعه گردشگری بهره بگیرد.
دکتر منادی در پایان با تأکید بر ضرورت همکاری دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی برای افزایش جذب دانشجویان خارجی گفت: توسعه آموزش بین‌المللی علاوه بر تقویت جایگاه دانشگاه‌های ایران، می‌تواند به معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی و گسترش روابط علمی با سایر ملت‌ها کمک کند. وی با اشاره به حمایت مجلس از توسعه آموزش بین‌المللی افزود: دانشگاه‌ها باید برای جذب دانشجویان خارجی تلاش بیشتری کنند و با شناسایی ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی خود، زمینه حضور دانشجویان بیشتری از کشورهای مختلف را فراهم آورند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ابراز امیدواری کرد که با همکاری دانشگاه‌ها، دولت و مجلس، برنامه‌های جذب دانشجویان بین‌المللی با موفقیت اجرا شود و ایران بتواند از ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و بین‌المللی خود برای توسعه کشور بهره بیشتری بگیرد.
در بخش دیگری از این مراسم، دکتر یاسر عبدالزهرا (سفیر جمهوری عراق در ایران)، با اشاره به ضرورت گسترش همکاری‌های علمی و دانشگاهی میان دو کشور ایران و عراق با اشاره به ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌ها و مراکز علمی دو کشور گفت: ما در گذشته ارتباطات خوبی میان صنعت و دانشگاه داشتیم و امروز نیز در حال توسعه زیرساخت‌های علمی هستیم. در عراق، حدود ۲۰ دانشگاه خصوصی وارد عرصه آموزش عالی شدند و در کنار دانشگاه‌های دولتی فعالیت خود را آغاز کردند. تعداد دانشگاه‌های خصوصی عراق، اکنون به حدود ۱۰۰ دانشگاه رسیده است با این حال، به نظر می‌رسد بسیاری از این دانشگاه‌ها به سمت جذب دانشجویان در داخل کشور حرکت می‌کنند.
دکتر منادی با اشاره به پیشینه تاریخی آموزش عالی در ایران اظهار کرد: ایران از سابقه‌ای طولانی در آموزش و تولید علم برخوردار است و این پیشینه باید به‌درستی به دانشجویان ایرانی و خارجی معرفی شود.
دکتر منادی بر ضرورت بازشناسی و معرفی این میراث علمی تأکید کرد و گفت: دانشجویان خارجی که امروز برای تحصیل به ایران می‌آیند، باید بدانند در کشوری با پیشینه طولانی علمی، فرهنگی و آموزشی حضور دارند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به پیشرفت‌های علمی ایران پس از انقلاب اسلامی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران با وجود محدودیت‌ها و فشارهای خارجی توانسته است در حوزه‌های مختلف علمی پیشرفت کند و همین ظرفیت علمی، اهمیت حضور کشور در عرصه بین‌المللی را دوچندان کرده است. وی با بیان اینکه برخی قدرت‌ها تمایلی به گسترش حضور علمی ایران در جهان ندارند، گفت: آنها نمی‌خواهند ایران و دانشمندان ایرانی در عرصه جهانی حضور داشته باشند.
دکتر منادی در ادامه به پیشینه علمی ایرانیان در حوزه پزشکی اشاره کرد و افزود: آثار ابن‌سینا و فعالیت‌های علمی محمد بن زکریای رازی در تاریخ علم، جایگاه مهمی داشته‌اند و لازم است این میراث علمی در کنار توانمندی‌های امروز کشور به جامعه جهانی معرفی شود. وی تأکید کرد: دانشجویان بین‌المللی باید بدانند ایران علاوه بر برخورداری از پیشینه تمدنی و فرهنگی، در حوزه‌های علمی و فناوری نیز دستاوردهای قابل توجهی دارد.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت توجه به فناوری‌های پیشرفته در برنامه هفتم پیشرفت گفت: میکروالکترونیک، هوش مصنوعی، فناوری کوانتومی و علوم شناختی از جمله حوزه‌هایی هستند که باید در برنامه‌ریزی‌های علمی کشور مورد توجه جدی قرار گیرند. وی با تأکید بر لزوم تقویت ظرفیت‌های آموزش و پژوهش اظهار کرد: بخش مهمی از توانمندی‌های کشور باید به توسعه علوم و فناوری‌های راهبردی اختصاص یابد تا زمینه رشد علمی و افزایش توان فناورانه ایران فراهم شود.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس افزود: سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها باید با برنامه‌ریزی منسجم و حمایت از دانشگاه‌ها و پژوهشگران همراه باشد تا کشور بتواند از ظرفیت‌های علمی خود برای توسعه بهره گیرد.
دکتر منادی با اشاره به برنامه‌های توسعه آموزش بین‌المللی کشور گفت: بر اساس هدف‌گذاری انجام‌شده، شمار دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های ایران باید به ۳۲۰ هزار نفر برسد. وی شمار فعلی دانشجویان خارجی در ایران را حدود ۸۵ هزار نفر اعلام کرد و افزود: تحقق هدف‌گذاری پنج‌ساله جذب دانشجویان بین‌المللی، مستلزم افزایش ظرفیت پذیرش در دانشگاه‌ها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم است.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به برخی نگرانی‌ها درباره حضور دانشجویان خارجی اظهار کرد: مسائل امنیتی و مشکلات اجرایی باید مورد توجه قرار گیرند، اما این موضوعات نباید مانع بهره‌گیری از ظرفیت دانشجویان بین‌المللی برای توسعه علمی و فرهنگی کشور شوند. وی تأکید کرد: جذب دانشجوی خارجی علاوه بر منافع آموزشی، می‌تواند به تقویت روابط بین‌المللی، معرفی فرهنگ ایرانی و توسعه دیپلماسی علمی کمک کند.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود به قوانین مرتبط با معافیت تحصیلی دانشجویان ایرانی اشاره کرد و گفت: در گذشته برخی دانش‌آموزان و دانشجویان برای ادامه تحصیل در خارج از کشور با محدودیت‌هایی مواجه بودند، اما اصلاح قوانین، امکان بهره‌گیری از فرصت‌های آموزشی بین‌المللی را برای آنان فراهم‌تر کرده است. وی با اشاره به مسائل مربوط به نظام وظیفه و ادامه تحصیل در خارج از کشور افزود: باید شرایطی فراهم شود که دانشجویان بتوانند با رعایت ضوابط قانونی از فرصت‌های تحصیلی در سایر کشورها استفاده کنند و پس از پایان تحصیل نیز امکان بازگشت آنان و بهره‌گیری کشور از دانش و تخصصشان وجود داشته باشد.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس همچنین بر ضرورت رفع موانع غیرضروری ورود و خروج دانشجویان خارجی تأکید کرد و گفت: مجلس برای تقویت جذب دانشجویان بین‌المللی و توسعه دیپلماسی علمی، ظرفیت‌های قانونی لازم را مورد توجه قرار داده است.
دکتر منادی با تأکید بر نقش دانشجویان بین‌المللی در معرفی ایران به جهان اظهار کرد: دانشجویانی که در دانشگاه‌های ایران تحصیل می‌کنند، پس از بازگشت به کشورهای خود می‌توانند تجربه‌هایشان از جامعه ایرانی، فرهنگ مردم و ظرفیت‌های علمی کشور را منتقل کنند. وی افزود: دانشجویان بین‌المللی در دوران تحصیل، علاوه بر کسب دانش تخصصی، با فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی ایرانیان آشنا می‌شوند و می‌توانند این شناخت را در کشورهای خود بازتاب دهند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس همچنین با اشاره به حمله به مدرسه‌ای در میناب و شهادت ۱۶۸ نفر گفت: این حادثه و جان‌باختن دانش‌آموزان از جمله موضوعاتی است که باید در ارزیابی پیامدهای انسانی درگیری‌ها مورد توجه قرار گیرد. وی با اشاره به تجربه فعالیت خود در حوزه دانشگاهی، از جمله دانشگاه علوم پزشکی تهران و پردیس بین‌المللی آن، اظهار کرد: ارتباط با دانشجویان خارجی می‌تواند زمینه شناخت متقابل ملت‌ها و گسترش روابط علمی و فرهنگی را فراهم کند.
دکتر منادی تأکید کرد: ایران در کنار برخورداری از ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی، توانمندی‌های علمی قابل توجهی دارد و معرفی این ظرفیت‌ها به جامعه جهانی نیازمند برنامه‌ریزی است.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در ادامه به ظرفیت‌های علمی کشور در حوزه‌هایی مانند نجوم و فناوری اشاره کرد و بر ضرورت حمایت از دستاوردهای پژوهشگران ایرانی تأکید کرد. وی گفت: دستاوردهای علمی و زیرساخت‌های پژوهشی باید متناسب با نیازهای کشور توسعه یابند و شرایط لازم برای بهره‌گیری از توانمندی دانشمندان و پژوهشگران فراهم شود.
دکتر منادی افزود: ایران در برخی حوزه‌های فناوری پیشرفته، از ظرفیت‌های علمی برخوردار است که می‌تواند زمینه توسعه فناوری و افزایش توان رقابتی کشور در عرصه جهانی را فراهم کند. وی همچنین بر ضرورت حمایت بیشتر از فعالیت‌های پژوهشی، تقویت دانشگاه‌ها و فراهم کردن شرایط مناسب برای فعالیت دانشمندان تأکید کرد.
دکتر منادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه مولانا در فرهنگ و ادبیات فارسی گفت: مولانا از چهره‌های برجسته ادبیات فارسی است که در قونیه زندگی کرده و آثار او در ترکیه نیز مورد توجه قرار گرفته است. وی افزود: ترکیه توانسته است با بهره‌گیری از ظرفیت فرهنگی مولانا و معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی خود، گردشگران بسیاری جذب کند و از این طریق به درآمد قابل توجهی دست یابد.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به آمارهای گردشگری ترکیه اظهار کرد: این کشور در سال گذشته حدود ۵۰ میلیون گردشگر داشته و از این محل حدود ۴۵ میلیارد دلار درآمد کسب کرده است. وی تأکید کرد: ایران نیز با برخورداری از میراث تاریخی، چهره‌های فرهنگی برجسته و ظرفیت‌های علمی و تمدنی، می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب از این تجربیات برای معرفی توانمندی‌های خود و توسعه گردشگری بهره بگیرد.
دکتر منادی در پایان با تأکید بر ضرورت همکاری دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی برای افزایش جذب دانشجویان خارجی گفت: توسعه آموزش بین‌المللی علاوه بر تقویت جایگاه دانشگاه‌های ایران، می‌تواند به معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی و گسترش روابط علمی با سایر ملت‌ها کمک کند. وی با اشاره به حمایت مجلس از توسعه آموزش بین‌المللی افزود: دانشگاه‌ها باید برای جذب دانشجویان خارجی تلاش بیشتری کنند و با شناسایی ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی خود، زمینه حضور دانشجویان بیشتری از کشورهای مختلف را فراهم آورند.
رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ابراز امیدواری کرد که با همکاری دانشگاه‌ها، دولت و مجلس، برنامه‌های جذب دانشجویان بین‌المللی با موفقیت اجرا شود و ایران بتواند از ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و بین‌المللی خود برای توسعه کشور بهره بیشتری بگیرد.
در بخش دیگری از این مراسم، دکتر یاسر عبدالزهرا (سفیر جمهوری عراق در ایران)، با اشاره به ضرورت گسترش همکاری‌های علمی و دانشگاهی میان دو کشور ایران و عراق با اشاره به ظرفیت‌های موجود در دانشگاه‌ها و مراکز علمی دو کشور گفت: ما در گذشته ارتباطات خوبی میان صنعت و دانشگاه داشتیم و امروز نیز در حال توسعه زیرساخت‌های علمی هستیم. در عراق، حدود ۲۰ دانشگاه خصوصی وارد عرصه آموزش عالی شدند و در کنار دانشگاه‌های دولتی فعالیت خود را آغاز کردند. تعداد دانشگاه‌های خصوصی عراق، اکنون به حدود ۱۰۰ دانشگاه رسیده است با این حال، به نظر می‌رسد بسیاری از این دانشگاه‌ها به سمت جذب دانشجویان در داخل کشور حرکت می‌کنند.
سفیر عراق در ایران، با اشاره به تغییرات قانونی در این کشور گفت: قوانین جدیدی در عراق تصویب شده است که بر اساس آنها، کارمندان برای خروج از کشور و تحصیل در دانشگاه‌های خارج از عراق با محدودیت‌های بیشتری مواجه خواهند شد. همان‌طور که می‌دانید، حدود ۸۵ درصد از دانشجویانی که در جمهوری اسلامی ایران تحصیل می‌کنند، کارمند هستند و این محدودیت‌ها می‌تواند بر حضور آنان در دانشگاه‌های ایران تأثیرگذار شود.
دکتر عبدالزهرا با طرح این پرسش که آیا این شرایط را باید چالش و تهدید دانست یا فرصتی برای توسعه همکاری‌ها، تصریح کرد: از نظر من، این وضعیت فرصت بسیار مناسبی برای بازنگری در الگوی روابط و همکاری‌های دو کشور است. اگر همکاری‌های ما صرفاً بر جذب دانشجو استوار باشد، در آینده‌ای بسیار نزدیک با محدودیت‌ها و چالش‌های بزرگی مواجه خواهیم شد. وی ادامه داد: کاهش احتمالی تعداد دانشجویان اعزامی به دانشگاه‌های خارج از کشور و محدودیت‌هایی که برای کارمندان ایجاد شده است، ضرورت بازنگری در شیوه همکاری‌های علمی را دوچندان می‌کند. وی تصریح کرد: باید این شرایط و رقابت ایجادشده میان دانشگاه‌های داخل و خارج از عراق را به فرصتی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه تبدیل کرد.
سفیر عراق در ایران با تأکید بر ظرفیت تفاهم‌نامه‌های موجود میان دو کشور گفت: این تفاهم‌نامه‌ها حدود ۲۵ سال قدمت دارند و زمینه‌های متعددی برای تعریف و اجرای پروژه‌های مشترک در آنها پیش‌بینی شده است؛ پروژه‌هایی که می‌توانند برای هر دو کشور بسیار مهم و سودمند باشند. وی با اشاره به برخی از زمینه‌های همکاری مشترک اظهار کرد: مسائل پزشکی، آب، کشاورزی، ریزگردها، مشکلات حوزه نفت و گاز و همچنین فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی از جمله زمینه‌هایی هستند که دو کشور می‌توانند در آنها همکاری کنند. دکتر عبدالزهرا افزود: خوشبختانه در جمهوری اسلامی ایران دانشگاه‌هایی داریم که در این حوزه‌ها تخصص دارند و روابط خوبی نیز با آنها ایجاد کرده‌ایم. این روابط صرفاً به ارتباطات دانشگاهی محدود نمی‌شود، بلکه در سطح گسترده‌تری نیز با برخی دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران همکاری‌هایی برای حل مشکلات مشترک دو کشور شکل گرفته است؛ مشکلاتی که هر دو ملت از آنها رنج می‌برند.
سفیر عراق در ایران با اشاره به ضرورت اجرایی شدن توافق‌های علمی و فناوری تأکید کرد: توسعه فناوری‌های مشترک از جمله موضوعاتی است که در تفاهم‌نامه‌های دو کشور مطرح شده، اما هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. امیدواریم بتوانیم این ظرفیت‌ها را فعال کنیم و در صورت وجود مشکلاتی در ایران، برای حل آنها کمک کنیم؛ همان‌طور که در صورت وجود مشکلات در عراق نیز می‌توانیم با همکاری طرف ایرانی برای رفع آنها اقدام کنیم.
سفیر جمهوری عراق در ایران با اشاره به شرایط مدیریتی جدید در این کشور، ابراز امیدواری کرد که با توجه به حضور دکتر زیدی (نخست‌وزیر عراق)، و انتخاب وزیر جدید در روزهای اخیر، زمینه برای توسعه سریع‌تر همکاری‌ها فراهم شود. وی با اشاره به علاقه و نگاه مثبت مسئولان عراقی به جمهوری اسلامی ایران، بر امکان پیشبرد این همکاری‌ها تأکید کرد.
دکتر عبدالزهرا همچنین پیشنهاد توسعه برنامه‌های دانشگاهی مشترک را مطرح کرد و گفت: ایجاد دانشگاه مشترک، برگزاری دوره‌های تحصیلی مشترک میان دانشگاه‌ها و راهنمایی مشترک پایان‌نامه‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. امیدواریم مسئولان و دانشگاهیان دو کشور در این زمینه همکاری کنند و بتوانیم در همین مسیر حرکت کنیم. وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر آمادگی عراق برای گسترش همکاری‌های علمی با ایران اظهار کرد: جمهوری عراق آمادگی دارد روابط علمی خود را با جمهوری اسلامی ایران بر پایه منافع مشترک و همکاری‌های علمی آینده‌نگر توسعه دهد.
سفیر جمهوری عراق در ایران در پایان با اشاره به رویدادهای بزرگ و تحولات جاری در جمهوری اسلامی ایران، بر اهمیت روابط میان مردم دو کشور تأکید کرد و گفت: آنچه امروز در این عرصه شاهد هستیم، بیانگر واقعیت روابط میان مردم عراق و ایران است. وی در پایان از برگزارکنندگان سومین جایزه ملی ثریا، دانشگاهیان، پژوهشگران و استادان حاضر در مراسم قدردانی کرد و برای آینده دو کشور آرزوی روشنی و پیشرفت داشت.
در ادامه برنامه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی رستمی (رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)، با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به دانشجویان بین‌المللی گفت: دانشگاه‌ها باید علاوه بر فراهم کردن زمینه ارتقای علمی این دانشجویان، حمایت‌های فرهنگی، تربیتی و اخلاقی متناسب با شرایط آنان را نیز در دستور کار قرار دهند تا دانش‌آموختگان خارجی پس از بازگشت به کشورهای خود، سفیران دانش، اخلاق و پیشرفت ایران باشند. وی با اشاره به نقش علم و دانشگاه در پیشرفت کشور اظهار کرد: یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی، رشد و پیشرفت علمی کشور در حوزه‌های مختلف است؛ پیشرفتی که نقش مؤثری در ارتقای توانمندی‌ها و جایگاه علمی ایران داشته است. وی با اشاره به تقابل قدرت‌های سلطه‌گر با ملت ایران افزود: در جنگ تحمیلی ۱۲روزه و جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، دشمنان تلاش کردند قدرت کشوری را هدف قرار دهند که به الگویی از مقاومت و پیشرفت در میان کشورها تبدیل شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به شهادت فرماندهان نظامی و دانشمندان ایرانی در جریان این حملات تصریح کرد: در نخستین روز جنگ ۱۲روزه، بیش از ۱۲ دانشمند ایرانی که هر یک در حوزه‌ای از پیشرفت علمی کشور سرآمد بودند، هدف حمله قرار گرفتند. در جنگ ۴۰روزه نیز شمار زیادی از دانشجویان، دانشمندان و محققان به شهادت رسیدند.
دکتر عبدالزهرا با طرح این پرسش که آیا این شرایط را باید چالش و تهدید دانست یا فرصتی برای توسعه همکاری‌ها، تصریح کرد: از نظر من، این وضعیت فرصت بسیار مناسبی برای بازنگری در الگوی روابط و همکاری‌های دو کشور است. اگر همکاری‌های ما صرفاً بر جذب دانشجو استوار باشد، در آینده‌ای بسیار نزدیک با محدودیت‌ها و چالش‌های بزرگی مواجه خواهیم شد. وی ادامه داد: کاهش احتمالی تعداد دانشجویان اعزامی به دانشگاه‌های خارج از کشور و محدودیت‌هایی که برای کارمندان ایجاد شده است، ضرورت بازنگری در شیوه همکاری‌های علمی را دوچندان می‌کند. وی تصریح کرد: باید این شرایط و رقابت ایجادشده میان دانشگاه‌های داخل و خارج از عراق را به فرصتی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه تبدیل کرد.
سفیر عراق در ایران با تأکید بر ظرفیت تفاهم‌نامه‌های موجود میان دو کشور گفت: این تفاهم‌نامه‌ها حدود ۲۵ سال قدمت دارند و زمینه‌های متعددی برای تعریف و اجرای پروژه‌های مشترک در آنها پیش‌بینی شده است؛ پروژه‌هایی که می‌توانند برای هر دو کشور بسیار مهم و سودمند باشند. وی با اشاره به برخی از زمینه‌های همکاری مشترک اظهار کرد: مسائل پزشکی، آب، کشاورزی، ریزگردها، مشکلات حوزه نفت و گاز و همچنین فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی از جمله زمینه‌هایی هستند که دو کشور می‌توانند در آنها همکاری کنند. دکتر عبدالزهرا افزود: خوشبختانه در جمهوری اسلامی ایران دانشگاه‌هایی داریم که در این حوزه‌ها تخصص دارند و روابط خوبی نیز با آنها ایجاد کرده‌ایم. این روابط صرفاً به ارتباطات دانشگاهی محدود نمی‌شود، بلکه در سطح گسترده‌تری نیز با برخی دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران همکاری‌هایی برای حل مشکلات مشترک دو کشور شکل گرفته است؛ مشکلاتی که هر دو ملت از آنها رنج می‌برند.
سفیر عراق در ایران با اشاره به ضرورت اجرایی شدن توافق‌های علمی و فناوری تأکید کرد: توسعه فناوری‌های مشترک از جمله موضوعاتی است که در تفاهم‌نامه‌های دو کشور مطرح شده، اما هنوز به مرحله اجرا نرسیده است. امیدواریم بتوانیم این ظرفیت‌ها را فعال کنیم و در صورت وجود مشکلاتی در ایران، برای حل آنها کمک کنیم؛ همان‌طور که در صورت وجود مشکلات در عراق نیز می‌توانیم با همکاری طرف ایرانی برای رفع آنها اقدام کنیم.
سفیر جمهوری عراق در ایران با اشاره به شرایط مدیریتی جدید در این کشور، ابراز امیدواری کرد که با توجه به حضور دکتر زیدی (نخست‌وزیر عراق)، و انتخاب وزیر جدید در روزهای اخیر، زمینه برای توسعه سریع‌تر همکاری‌ها فراهم شود. وی با اشاره به علاقه و نگاه مثبت مسئولان عراقی به جمهوری اسلامی ایران، بر امکان پیشبرد این همکاری‌ها تأکید کرد.
دکتر عبدالزهرا همچنین پیشنهاد توسعه برنامه‌های دانشگاهی مشترک را مطرح کرد و گفت: ایجاد دانشگاه مشترک، برگزاری دوره‌های تحصیلی مشترک میان دانشگاه‌ها و راهنمایی مشترک پایان‌نامه‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند در دستور کار قرار گیرد. امیدواریم مسئولان و دانشگاهیان دو کشور در این زمینه همکاری کنند و بتوانیم در همین مسیر حرکت کنیم. وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر آمادگی عراق برای گسترش همکاری‌های علمی با ایران اظهار کرد: جمهوری عراق آمادگی دارد روابط علمی خود را با جمهوری اسلامی ایران بر پایه منافع مشترک و همکاری‌های علمی آینده‌نگر توسعه دهد.
سفیر جمهوری عراق در ایران در پایان با اشاره به رویدادهای بزرگ و تحولات جاری در جمهوری اسلامی ایران، بر اهمیت روابط میان مردم دو کشور تأکید کرد و گفت: آنچه امروز در این عرصه شاهد هستیم، بیانگر واقعیت روابط میان مردم عراق و ایران است. وی در پایان از برگزارکنندگان سومین جایزه ملی ثریا، دانشگاهیان، پژوهشگران و استادان حاضر در مراسم قدردانی کرد و برای آینده دو کشور آرزوی روشنی و پیشرفت داشت.
در ادامه برنامه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی رستمی (رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)، با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به دانشجویان بین‌المللی گفت: دانشگاه‌ها باید علاوه بر فراهم کردن زمینه ارتقای علمی این دانشجویان، حمایت‌های فرهنگی، تربیتی و اخلاقی متناسب با شرایط آنان را نیز در دستور کار قرار دهند تا دانش‌آموختگان خارجی پس از بازگشت به کشورهای خود، سفیران دانش، اخلاق و پیشرفت ایران باشند. وی با اشاره به نقش علم و دانشگاه در پیشرفت کشور اظهار کرد: یکی از دستاوردهای مهم انقلاب اسلامی، رشد و پیشرفت علمی کشور در حوزه‌های مختلف است؛ پیشرفتی که نقش مؤثری در ارتقای توانمندی‌ها و جایگاه علمی ایران داشته است. وی با اشاره به تقابل قدرت‌های سلطه‌گر با ملت ایران افزود: در جنگ تحمیلی ۱۲روزه و جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، دشمنان تلاش کردند قدرت کشوری را هدف قرار دهند که به الگویی از مقاومت و پیشرفت در میان کشورها تبدیل شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به شهادت فرماندهان نظامی و دانشمندان ایرانی در جریان این حملات تصریح کرد: در نخستین روز جنگ ۱۲روزه، بیش از ۱۲ دانشمند ایرانی که هر یک در حوزه‌ای از پیشرفت علمی کشور سرآمد بودند، هدف حمله قرار گرفتند. در جنگ ۴۰روزه نیز شمار زیادی از دانشجویان، دانشمندان و محققان به شهادت رسیدند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با بیان اینکه مقابله با پیشرفت علمی کشورها، رویکردی مسبوق به سابقه در سیاست‌های قدرت‌های سلطه‌گر است، خاطرنشان کرد: در جریان اشغال عراق نیز شاهد اعمال فشار بر دانشمندان برجسته این کشور و حذف نیروهای علمی بودیم؛ روندی که به جای فراهم کردن زمینه پیشرفت، مانع توسعه علمی عراق شد. وی با تأکید بر دستاوردهای علمی جمهوری اسلامی ایران گفت: رشد علمی کشور یکی از افتخارات انقلاب اسلامی است و آمارها نیز از تحولات چشمگیر در برخی حوزه‌ها حکایت دارد. برای نمونه، شمار متخصصان زن در حوزه پزشکی نسبت به ابتدای انقلاب ۴۰ برابر شده است؛ در حالی که جمعیت کشور حدود دو و نیم برابر و شمار متخصصان مرد نیز هفت برابر افزایش یافته است.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به نقش جریان علمی کشور در تقویت توان بازدارندگی ایران اظهار کرد: دستاوردهای علمی، جایگاه علمی کشور در عرصه بین‌المللی، استنادات علمی و تولید آثار پراستناد، مجموعه‌ای از افتخارات را برای ایران رقم زده است که باید در خدمت ملت‌ها قرار گیرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به سیاست جمهوری اسلامی ایران در پذیرش دانشجویان خارجی گفت: پذیرش دانشجویان بین‌المللی و میزبانی از دانشجویان کشورهای مختلف در دانشگاه‌های ایران باید با هدف انتقال دانش تولیدشده و گسترش همکاری‌های علمی، به‌ویژه با کشورهای مسلمان، همسایه و ملت‌های مقاوم، دنبال شود. وی با اشاره به حضور دانشجویان عراقی در دانشگاه‌های ایران افزود: عراق نخستین کشور اعزام‌کننده دانشجو به ایران است و ما به میزبانی از دانشجویان این کشور دوست و برادر و همچنین دانشجویان سایر کشورها افتخار می‌کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی ادامه داد: دانشجویان عراقی، فرصت تحصیل در کشورهای مختلفی از جمله اردن، مصر و ترکیه را دارند، اما ایران را برای ادامه تحصیل و ارتقای علمی خود انتخاب می‌کنند. این انتخاب، با وجود شرایط موجود و تلاش‌هایی که برای تخریب چهره جمهوری اسلامی ایران در عرصه جنگ شناختی صورت می‌گیرد، نشان‌دهنده ظرفیت‌ها و ویژگی‌هایی است که دانشجویان در دانشگاه‌های کشور مشاهده می‌کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر مسئولیت مدیران دانشگاه‌ها در قبال دانشجویان خارجی اظهار کرد: دانشگاه‌ها موظف‌اند از نظر علمی، تربیتی، فرهنگی و اخلاقی، توجه ویژه‌ای به این دانشجویان داشته باشند و زمینه تربیت دانش‌آموختگانی شایسته را فراهم کنند. وی تصریح کرد: دانشجویان بین‌المللی پس از بازگشت به کشورهای خود باید سفیران دانش، اخلاق، پیشرفت و عظمت دانشگاه‌ها و جریان علمی ایران باشند و تجربه تحصیل در دانشگاه‌های ایرانی را به‌عنوان تجربه‌ای ارزشمند به دیگران منتقل کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به جایگاه دانش‌آموختگان دانشگاه‌های ایران در برخی حوزه‌های تخصصی، به‌ویژه پزشکی، گفت: تحصیل در دانشگاه‌های ایران باید برای دانشجویانی که این کشور را انتخاب کرده‌اند، به‌عنوان شاخصی از توانمندی و تخصص شناخته شود و تحقق این هدف، بخشی از رسالت دانشگاه‌های کشور است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر ضرورت ارائه خدمات متناسب با شرایط دانشجویان بین‌المللی خاطرنشان کرد: نمی‌توان دانشجویان خارجی را صرفاً مشابه سایر دانشجویان دانست و به ارائه خدمات یکسان اکتفا کرد؛ زیرا در قبال این دانشجویان مسئولیت‌های ویژه‌ای وجود دارد و باید امکانات و حمایت‌های متناسب با شرایط آنان فراهم شود. وی افزود: دانشگاه‌ها باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که دانشجویان بین‌المللی در دوران تحصیل از حمایت‌های علمی، فرهنگی و تربیتی مناسب برخوردار شوند و در مقابل، دانشگاه‌ها نیز بتوانند به رسالت خود در گسترش تعاملات علمی بین‌المللی عمل کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی در ادامه با اشاره به ساختار سیاست‌گذاری در حوزه دانشجویان بین‌المللی گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه دارای سازوکار سیاست‌گذاری کلان است که با مشارکت دستگاه‌های مختلف فعالیت می‌کند. وی افزود: سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی، جهاد دانشگاهی، جامعه‌المصطفی و دستگاه‌های مرتبط از جمله نیروی انتظامی و وزارت امور خارجه، هر یک در حوزه دانشجویان بین‌المللی نقش‌آفرینی می‌کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های مختلف از زمان پذیرش دانشجوی خارجی تا پایان تحصیل، اقامت و بازگشت وی به کشور مبدأ اظهار کرد: هماهنگی میان این مجموعه‌ها برای حمایت از دانشجویان بین‌المللی و تدوین سیاست‌های مناسب ضروری است. وی در پایان تأکید کرد: در این زمینه اقداماتی برای ایجاد سازوکارهای حمایتی و تعیین مسیرهای اجرایی انجام شده است تا زمینه ارائه خدمات مناسب به دانشجویان بین‌المللی و تحقق اهداف کشور در توسعه همکاری‌های علمی فراهم شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به نقش جریان علمی کشور در تقویت توان بازدارندگی ایران اظهار کرد: دستاوردهای علمی، جایگاه علمی کشور در عرصه بین‌المللی، استنادات علمی و تولید آثار پراستناد، مجموعه‌ای از افتخارات را برای ایران رقم زده است که باید در خدمت ملت‌ها قرار گیرد.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به سیاست جمهوری اسلامی ایران در پذیرش دانشجویان خارجی گفت: پذیرش دانشجویان بین‌المللی و میزبانی از دانشجویان کشورهای مختلف در دانشگاه‌های ایران باید با هدف انتقال دانش تولیدشده و گسترش همکاری‌های علمی، به‌ویژه با کشورهای مسلمان، همسایه و ملت‌های مقاوم، دنبال شود. وی با اشاره به حضور دانشجویان عراقی در دانشگاه‌های ایران افزود: عراق نخستین کشور اعزام‌کننده دانشجو به ایران است و ما به میزبانی از دانشجویان این کشور دوست و برادر و همچنین دانشجویان سایر کشورها افتخار می‌کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی ادامه داد: دانشجویان عراقی، فرصت تحصیل در کشورهای مختلفی از جمله اردن، مصر و ترکیه را دارند، اما ایران را برای ادامه تحصیل و ارتقای علمی خود انتخاب می‌کنند. این انتخاب، با وجود شرایط موجود و تلاش‌هایی که برای تخریب چهره جمهوری اسلامی ایران در عرصه جنگ شناختی صورت می‌گیرد، نشان‌دهنده ظرفیت‌ها و ویژگی‌هایی است که دانشجویان در دانشگاه‌های کشور مشاهده می‌کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر مسئولیت مدیران دانشگاه‌ها در قبال دانشجویان خارجی اظهار کرد: دانشگاه‌ها موظف‌اند از نظر علمی، تربیتی، فرهنگی و اخلاقی، توجه ویژه‌ای به این دانشجویان داشته باشند و زمینه تربیت دانش‌آموختگانی شایسته را فراهم کنند. وی تصریح کرد: دانشجویان بین‌المللی پس از بازگشت به کشورهای خود باید سفیران دانش، اخلاق، پیشرفت و عظمت دانشگاه‌ها و جریان علمی ایران باشند و تجربه تحصیل در دانشگاه‌های ایرانی را به‌عنوان تجربه‌ای ارزشمند به دیگران منتقل کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی با اشاره به جایگاه دانش‌آموختگان دانشگاه‌های ایران در برخی حوزه‌های تخصصی، به‌ویژه پزشکی، گفت: تحصیل در دانشگاه‌های ایران باید برای دانشجویانی که این کشور را انتخاب کرده‌اند، به‌عنوان شاخصی از توانمندی و تخصص شناخته شود و تحقق این هدف، بخشی از رسالت دانشگاه‌های کشور است.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر ضرورت ارائه خدمات متناسب با شرایط دانشجویان بین‌المللی خاطرنشان کرد: نمی‌توان دانشجویان خارجی را صرفاً مشابه سایر دانشجویان دانست و به ارائه خدمات یکسان اکتفا کرد؛ زیرا در قبال این دانشجویان مسئولیت‌های ویژه‌ای وجود دارد و باید امکانات و حمایت‌های متناسب با شرایط آنان فراهم شود. وی افزود: دانشگاه‌ها باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که دانشجویان بین‌المللی در دوران تحصیل از حمایت‌های علمی، فرهنگی و تربیتی مناسب برخوردار شوند و در مقابل، دانشگاه‌ها نیز بتوانند به رسالت خود در گسترش تعاملات علمی بین‌المللی عمل کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رستمی در ادامه با اشاره به ساختار سیاست‌گذاری در حوزه دانشجویان بین‌المللی گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه دارای سازوکار سیاست‌گذاری کلان است که با مشارکت دستگاه‌های مختلف فعالیت می‌کند. وی افزود: سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی، جهاد دانشگاهی، جامعه‌المصطفی و دستگاه‌های مرتبط از جمله نیروی انتظامی و وزارت امور خارجه، هر یک در حوزه دانشجویان بین‌المللی نقش‌آفرینی می‌کنند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به مسئولیت دستگاه‌های مختلف از زمان پذیرش دانشجوی خارجی تا پایان تحصیل، اقامت و بازگشت وی به کشور مبدأ اظهار کرد: هماهنگی میان این مجموعه‌ها برای حمایت از دانشجویان بین‌المللی و تدوین سیاست‌های مناسب ضروری است. وی در پایان تأکید کرد: در این زمینه اقداماتی برای ایجاد سازوکارهای حمایتی و تعیین مسیرهای اجرایی انجام شده است تا زمینه ارائه خدمات مناسب به دانشجویان بین‌المللی و تحقق اهداف کشور در توسعه همکاری‌های علمی فراهم شود.
در بخش دیگر این رویداد، دکتر علی‌اکبر صالحی (رئیس بنیاد ایران‌شناسی)، با تأکید بر نقش علم در حفظ استقلال و اقتدار ملت‌ها گفت: اگر ملتی می‌خواهد از عزت، اقتدار و استقلال برخوردار باشد و بتواند از استقلال خود صیانت کند، یکی از عوامل عمده و شاید مهم‌ترین عامل آن، مسلح بودن به علم است. وی با اشاره به سخنی منسوب به حضرت علی (ع) درباره قدرت علم افزود: بارها شنیده‌ایم که «العلم سلطان»؛ علم قدرت است. در این تعبیر، سخن از مسلمان یا غیر مسلمان نیست، بلکه گفته می‌شود هر انسانی که به علم دست یابد، چیره می‌شود و کسی که فاقد علم باشد، دیگران بر او چیره خواهند شد.
دکتر صالحی ادامه داد: اگر می‌خواهیم مسلمان واقعی باشیم و از جایگاه دین، معرفت، حکمت، عزت و هویت ملی خود صیانت کنیم، چاره‌ای جز مسلح شدن به علم نداریم.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به روابط دوستانه ایران و عراق اظهار کرد: عراق کشوری عزیز، برادر و دوست ماست و می‌خواهم تأکید کنم که این کشور برای دستیابی به جایگاهی رفیع، همانند گذشته، ظرفیت‌های فراوانی دارد؛ هرچند متأسفانه در دوران رژیم صدام، بسیاری از دستاوردهای آن از بین رفت.
دکتر صالحی با تأکید بر ظرفیت عراق برای احیای جایگاه گذشته خود اظهار کرد: با توجه به پیشینه تاریخی و تمدنی عراق، این کشور می‌تواند بار دیگر عظمت پیشین خود را بازیابد. عراق سرزمینی است که نقش مهمی در شکل‌گیری تمدن بشری داشته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به تمدن سومر و پیشینه تاریخی میان‌رودان گفت: سومریان از نخستین تمدن‌سازان تاریخ بشر بودند و در شکل‌گیری خط، ریاضیات و هندسه نقش داشتند. این سرزمین همچنین با تاریخ پیامبران، از جمله حضرت ابراهیم (ع)، پیوند دارد. وی ادامه داد: مجموعه این ویژگی‌ها نشان می‌دهد سرزمین میان‌رودان، یکی از مناطق ویژه در تاریخ تمدن بشری است. امیدواریم با توجه به عزم ایجادشده در عراق، همان‌گونه که سفیر این کشور نیز اشاره کرد، توسعه علمی و افزایش شمار دانشگاه‌ها به احیای جایگاه و عظمت گذشته عراق کمک کند.
دکتر صالحی در ادامه خطاب به دانشجویان حاضر در جشنواره گفت: شما دانشجویان که عمدتاً از کشورهای دیگر و به‌ویژه کشورهای همسایه به ایران آمده‌اید، صرفاً مهمان این کشور نیستید، بلکه در حقیقت سفیران فهم متقابل میان ملت‌ها و سازندگان شبکه‌های همکاری علمی هستید. وی افزود: دانشجویی که در ایران تحصیل می‌کند و پس از فارغ‌التحصیلی به کشور خود بازمی‌گردد، می‌تواند زمینه درک متقابل میان دو ملت را فراهم کند و شبکه‌ای از ارتباطات علمی میان دانشمندان و دانشگاهیان دو کشور شکل دهد و این موضوع، اهمیت بسیار زیادی دارد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ضمن قدردانی از دانشجویانی که ایران را برای تحصیل انتخاب کرده‌اند و با اشاره به پیشینه تمدنی و علمی ایران گفت: ایران به اعتراف بسیاری از صاحب‌نظران، از کانون‌های مهم تمدن و پرورش علم بوده است. اگر بخواهیم از دانشمندان بزرگ نام ببریم، می‌توان به ابن‌سینا، فارابی، خوارزمی، خیام، طبری، زمخشری و زکریای رازی اشاره کرد که در بستر تمدنی این سرزمین پرورش یافتند یا در تاریخ علمی ایران جایگاه برجسته‌ای دارند.
دکتر صالحی با تأکید بر نقش تجربه زیسته دانشجویان خارجی در شناخت متقابل ملت‌ها گفت: دانشجویانی که در ایران تحصیل می‌کنند، با زبان جدید، آداب و سنن متفاوت و دیدگاه‌های گوناگون درباره مسائل اجتماعی و سیاسی آشنا می‌شوند. وی افزود: اگر بخواهیم این مفاهیم را صرفاً از طریق سخنرانی منتقل کنیم، حتی با سال‌ها سخنرانی نیز ممکن است نتیجه مطلوب حاصل نشود زیرا دانشجو در مدت اقامت خود، با این مفاهیم زندگی می‌کند و آنها را از نزدیک تجربه می‌کند.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ادامه داد: هنگامی که دانشجو با این مفاهیم زندگی می‌کند، شناخت و تجربه به بخشی از ذهن و وجود او تبدیل می‌شود و پس از بازگشت به کشور خود، فرهنگ و تجربه‌اش را منتقل می‌کند. به این ترتیب، او به پلی میان ملت‌ها تبدیل می‌شود. وی با اشاره به ظرفیت نسل جوان برای گفت‌وگو و تفاهم اظهار کرد: ذهن نسل‌های قدیمی‌تر تا حد زیادی شکل گرفته است و تغییر دیدگاه‌ها در آنها دشوارتر است، اما نسل جوان آمادگی بیشتری برای شنیدن سخن حق و منطق دارد.
دکتر صالحی تأکید کرد: شما دانشجویان می‌توانید سوءتفاهم‌ها را برطرف کنید، بی‌اعتمادی‌ها و تعصب‌های نابجا را به‌درستی تحلیل کنید و زمینه کنار رفتن آنها را فراهم آورید. وی افزود: هر یک از شما که در ایران تحصیل می‌کنید و سپس به کشور عزیز خود بازمی‌گردید، می‌توانید هرچند به اندازه‌ای اندک، در ساختن جهانی عادلانه‌تر، امن‌تر و انسانی‌تر سهم داشته باشید و این نقش بسیار مهمی است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه علم، زبان مشترک بشریت است، گفت: علم مرز نمی‌شناسد و اندیشه نیز محدود به مرزهای جغرافیایی نیست. وی با اشاره به رابطه اسلام و ایران اظهار کرد: گاهی گفته می‌شود اسلام را عرب‌ها به ایران آوردند، اما اسلام یک اندیشه است و نباید آن را صرفاً با جابه‌جایی یک قوم یا ورود یک گروه به سرزمینی توضیح داد. وی با اشاره به پیشینه باورهای دینی در ایران پیش از اسلام افزود: ایرانیان پیش از اسلام نیز با حکمت الهی و باورهای دینی آشنا بودند و این پیشینه را می‌توان در بررسی زمینه‌های پذیرش اسلام در ایران مورد توجه قرار داد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با تأکید بر مشترک بودن میراث علمی بشر گفت: آیا می‌توانیم بگوییم نظریه نسبیت، صرفاً آلمانی است یا قانون جاذبه، فقط انگلیسی است؟ اینها اندیشه‌هایی هستند که فراتر از مرزهای ملی قرار می‌گیرند و به میراث مشترک بشریت تعلق دارند. وی افزود: علم و اندیشه، محدود به یک کشور یا ملت نیستند و همکاری علمی میان ملت‌ها می‌تواند به گسترش این میراث مشترک کمک کند.
دکتر صالحی در پایان با اشاره به روابط ایران با کشورهای همسایه گفت: شما دانشجویان از کشورهای همسایه آمده‌اید. همسایگی، یک واقعیت جغرافیایی است و ما در ایجاد آن نقشی نداریم، اما دوستی و همکاری، انتخابی آگاهانه و مسئولیتی مشترک است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با تأکید بر اینکه دانشگاه‌ها و دانشگاهیان می‌توانند پلی استوار برای ایجاد اعتماد و ارتباط میان ملت‌ها باشند، ابراز امیدواری کرد که دانش، زبان مشترک ملت‌ها، فرهنگ، پل ارتباطی و دوستی، سرمایه‌ای ماندگار برای ملت‌ها باشد.
دکتر صالحی ادامه داد: ایران مهد تمدن و یکی از کانون‌های مهم پیدایش و گسترش علم بوده است؛ به‌ویژه پس از ورود اسلام که زمینه شکل‌گیری و شکوفایی اندیشه‌های علمی و ظهور دانشمندان بزرگ فراهم شد. وی با تأکید بر انتخاب ایران از سوی دانشجویان بین‌المللی افزود: شما کشوری را برای تحصیل انتخاب کرده‌اید که پیشینه‌ای طولانی در تمدن و علم دارد و توانسته است در عرصه جهانی، خود را نشان دهد. وی تصریح کرد: ایران پس از انقلاب اسلامی نیز بار دیگر در عرصه علمی به پیشرفت‌های چشمگیری دست یافته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به تجربه خود در دانشگاه‌ها گفت: من از سال ۱۳۵۶، یعنی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، معلم دانشگاه بودم. در آن زمان، دانشگاه صنعتی شریف به‌عنوان دانشگاهی نسبتاً خوب، دوره‌های کارشناسی‌ارشد و دکتری داشت، اما در بسیاری از دانشگاه‌های کشور این دوره‌ها وجود نداشت و تحصیلات تکمیلی محدود بود. البته در برخی رشته‌ها، از جمله ادبیات فارسی، استثناهایی وجود داشت و بسیاری از استان‌ها نیز اساساً دانشگاه نداشتند. وی افزود: شمار دانشجویان کشور در مقطعی از حدود ۱۷۵ هزار نفر به پنج میلیون نفر رسید و اکنون نیز، با اعمال تغییرات بعدی، حدود سه‌ونیم میلیون دانشجو در کشور داریم. همچنین در حوزه تحصیلات تکمیلی و دوره‌های دکتری، پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده است.
دکتر صالحی با اشاره به محدودیت‌های سال‌های نخست انقلاب اظهار داشت: با وجود همه محدودیت‌ها، ایران توانست در حوزه آموزش عالی و پژوهش مسیر پیشرفت را طی کند. وی با یادآوری دوران ریاست خود بر دانشگاه صنعتی شریف در ابتدای انقلاب گفت: در آن زمان هنوز موضوع هسته‌ای به شکل امروزی مطرح نبود و کشور درگیر جنگ بود. برای تهیه تجهیزات دانشگاهی با دشواری‌های زیادی روبه‌رو می‌شدیم و فشارها از همان سال‌های نخست آغاز شده بود؛ زیرا متوجه شده بودند که این ملت می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه توانایی‌های خود را بازیابی کند.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با بیان خاطره‌ای از سال‌های جنگ تحمیلی گفت: به خاطر دارم حدود سال‌های ۱۳۶۰ یا ۱۳۶۱، نیروهای مسلح برای ساخت لوله خمپاره‌انداز با این مسئله مواجه بودند که چگونه لوله‌ای تولید کنند که هنگام خروج گلوله منفجر نشود. وی افزود: حدود شش ماه طول کشید تا همکاران در دانشکده‌های مرتبط، از جمله دانشکده مکانیک و مجموعه‌های علمی و فنی، فرایند حرارتی و آلیاژ مناسب را بررسی کنند و بتوانند چنین لوله‌ای بسازند.
دکتر صالحی ادامه داد: اگر در آن زمان از ما می‌پرسیدند آیا ایران روزی قادر خواهد بود موشکی نقطه‌زن با بُرد حدود ۲ هزار کیلومتر بسازد یا رادارهای پیشرفته تولید کند، شاید باور آن برای بسیاری از ما دشوار بود. وی با تأکید بر دستاوردهای علمی کشور در چهار دهه گذشته اظهار کرد: در این سال‌ها کارهای خارق‌العاده‌ای در ایران انجام شده است. من این سخنان را به‌عنوان کسی مطرح می‌کنم که در صنعت فعالیت داشته، حدود ۱۰ سال در سازمان انرژی اتمی حضور داشته و در وزارت نیرو و بخش‌های مختلف نیز مسئولیت‌هایی بر عهده گرفته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی افزود: دستاوردهایی که کشور در حوزه‌های مختلف به آنها رسیده، با توجه به شرایط و محدودیت‌ها، بسیار چشمگیر است. این موفقیت‌ها حاصل لطف الهی و همت بلند استادان، دانشجویان و دیگر تلاشگران دانشگاهی بوده است. وی با اشاره به حوزه‌هایی همچون سلول‌های بنیادی، فناوری هسته‌ای، موشکی، رادار و صنایع دفاعی گفت: ایران در این زمینه‌ها به توانمندی‌هایی دست یافته است که نشان‌دهنده ظرفیت علمی و فناورانه کشور است.
دکتر صالحی با بیان اینکه پیشرفت‌های علمی در کنار توانمندی‌های دیگر کشور، زمینه تقویت قدرت ملی را فراهم کرده است، اظهار کرد: نمی‌خواهم درباره توان نظامی کشور اغراق کنم، اما مجموعه توانایی‌های علمی، فناورانه و دفاعی ایران قابل توجه است. وی با اشاره به نقش باورها و اعتقادات در کنار توانمندی علمی افزود: این دستاوردها در بستری اعتقادی و مبتنی بر حکمت الهی شکل گرفته‌اند. به گفته مسئولان نظامی، پس از دو جنگ اخیر، روحیه نیروهای نظامی نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه تقویت شده است. در حوزه توانمندی‌های تسلیحاتی نیز، به گفته وی، شرایط کشور با دوره پیش از جنگ ۱۲ روزه قابل مقایسه نیست.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ادامه داد: بستر اعتقادی و حکمت الهی در کنار توانمندی‌های علمی موجب شده است ایران بتواند در برابر قدرتی که آن را زورگو می‌داند، ایستادگی کند. بازتاب این موضوع را می‌توان در شبکه‌های اجتماعی جهان عرب و جهان اسلام نیز مشاهده کرد؛ جایی که به گفته وی، ایران به‌عنوان ملتی بزرگ مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر حسین سیمایی صراف (وزیر علوم، تحقیقات و فناوری)، آخرین سخنران این مراسم بود. وی با تأکید بر ضرورت توسعه بین‌المللی‌سازی آموزش عالی گفت: آموزش، زمینه‌ساز گسترش صلح و دوستی است و بین‌المللی شدن آموزش، مدارا، تحمل و مهارت هم‌نشینی با دیگران را ارتقا می‌بخشد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به روابط دوستانه ایران و عراق اظهار کرد: عراق کشوری عزیز، برادر و دوست ماست و می‌خواهم تأکید کنم که این کشور برای دستیابی به جایگاهی رفیع، همانند گذشته، ظرفیت‌های فراوانی دارد؛ هرچند متأسفانه در دوران رژیم صدام، بسیاری از دستاوردهای آن از بین رفت.
دکتر صالحی با تأکید بر ظرفیت عراق برای احیای جایگاه گذشته خود اظهار کرد: با توجه به پیشینه تاریخی و تمدنی عراق، این کشور می‌تواند بار دیگر عظمت پیشین خود را بازیابد. عراق سرزمینی است که نقش مهمی در شکل‌گیری تمدن بشری داشته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به تمدن سومر و پیشینه تاریخی میان‌رودان گفت: سومریان از نخستین تمدن‌سازان تاریخ بشر بودند و در شکل‌گیری خط، ریاضیات و هندسه نقش داشتند. این سرزمین همچنین با تاریخ پیامبران، از جمله حضرت ابراهیم (ع)، پیوند دارد. وی ادامه داد: مجموعه این ویژگی‌ها نشان می‌دهد سرزمین میان‌رودان، یکی از مناطق ویژه در تاریخ تمدن بشری است. امیدواریم با توجه به عزم ایجادشده در عراق، همان‌گونه که سفیر این کشور نیز اشاره کرد، توسعه علمی و افزایش شمار دانشگاه‌ها به احیای جایگاه و عظمت گذشته عراق کمک کند.
دکتر صالحی در ادامه خطاب به دانشجویان حاضر در جشنواره گفت: شما دانشجویان که عمدتاً از کشورهای دیگر و به‌ویژه کشورهای همسایه به ایران آمده‌اید، صرفاً مهمان این کشور نیستید، بلکه در حقیقت سفیران فهم متقابل میان ملت‌ها و سازندگان شبکه‌های همکاری علمی هستید. وی افزود: دانشجویی که در ایران تحصیل می‌کند و پس از فارغ‌التحصیلی به کشور خود بازمی‌گردد، می‌تواند زمینه درک متقابل میان دو ملت را فراهم کند و شبکه‌ای از ارتباطات علمی میان دانشمندان و دانشگاهیان دو کشور شکل دهد و این موضوع، اهمیت بسیار زیادی دارد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ضمن قدردانی از دانشجویانی که ایران را برای تحصیل انتخاب کرده‌اند و با اشاره به پیشینه تمدنی و علمی ایران گفت: ایران به اعتراف بسیاری از صاحب‌نظران، از کانون‌های مهم تمدن و پرورش علم بوده است. اگر بخواهیم از دانشمندان بزرگ نام ببریم، می‌توان به ابن‌سینا، فارابی، خوارزمی، خیام، طبری، زمخشری و زکریای رازی اشاره کرد که در بستر تمدنی این سرزمین پرورش یافتند یا در تاریخ علمی ایران جایگاه برجسته‌ای دارند.
دکتر صالحی با تأکید بر نقش تجربه زیسته دانشجویان خارجی در شناخت متقابل ملت‌ها گفت: دانشجویانی که در ایران تحصیل می‌کنند، با زبان جدید، آداب و سنن متفاوت و دیدگاه‌های گوناگون درباره مسائل اجتماعی و سیاسی آشنا می‌شوند. وی افزود: اگر بخواهیم این مفاهیم را صرفاً از طریق سخنرانی منتقل کنیم، حتی با سال‌ها سخنرانی نیز ممکن است نتیجه مطلوب حاصل نشود زیرا دانشجو در مدت اقامت خود، با این مفاهیم زندگی می‌کند و آنها را از نزدیک تجربه می‌کند.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ادامه داد: هنگامی که دانشجو با این مفاهیم زندگی می‌کند، شناخت و تجربه به بخشی از ذهن و وجود او تبدیل می‌شود و پس از بازگشت به کشور خود، فرهنگ و تجربه‌اش را منتقل می‌کند. به این ترتیب، او به پلی میان ملت‌ها تبدیل می‌شود. وی با اشاره به ظرفیت نسل جوان برای گفت‌وگو و تفاهم اظهار کرد: ذهن نسل‌های قدیمی‌تر تا حد زیادی شکل گرفته است و تغییر دیدگاه‌ها در آنها دشوارتر است، اما نسل جوان آمادگی بیشتری برای شنیدن سخن حق و منطق دارد.
دکتر صالحی تأکید کرد: شما دانشجویان می‌توانید سوءتفاهم‌ها را برطرف کنید، بی‌اعتمادی‌ها و تعصب‌های نابجا را به‌درستی تحلیل کنید و زمینه کنار رفتن آنها را فراهم آورید. وی افزود: هر یک از شما که در ایران تحصیل می‌کنید و سپس به کشور عزیز خود بازمی‌گردید، می‌توانید هرچند به اندازه‌ای اندک، در ساختن جهانی عادلانه‌تر، امن‌تر و انسانی‌تر سهم داشته باشید و این نقش بسیار مهمی است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه علم، زبان مشترک بشریت است، گفت: علم مرز نمی‌شناسد و اندیشه نیز محدود به مرزهای جغرافیایی نیست. وی با اشاره به رابطه اسلام و ایران اظهار کرد: گاهی گفته می‌شود اسلام را عرب‌ها به ایران آوردند، اما اسلام یک اندیشه است و نباید آن را صرفاً با جابه‌جایی یک قوم یا ورود یک گروه به سرزمینی توضیح داد. وی با اشاره به پیشینه باورهای دینی در ایران پیش از اسلام افزود: ایرانیان پیش از اسلام نیز با حکمت الهی و باورهای دینی آشنا بودند و این پیشینه را می‌توان در بررسی زمینه‌های پذیرش اسلام در ایران مورد توجه قرار داد.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با تأکید بر مشترک بودن میراث علمی بشر گفت: آیا می‌توانیم بگوییم نظریه نسبیت، صرفاً آلمانی است یا قانون جاذبه، فقط انگلیسی است؟ اینها اندیشه‌هایی هستند که فراتر از مرزهای ملی قرار می‌گیرند و به میراث مشترک بشریت تعلق دارند. وی افزود: علم و اندیشه، محدود به یک کشور یا ملت نیستند و همکاری علمی میان ملت‌ها می‌تواند به گسترش این میراث مشترک کمک کند.
دکتر صالحی در پایان با اشاره به روابط ایران با کشورهای همسایه گفت: شما دانشجویان از کشورهای همسایه آمده‌اید. همسایگی، یک واقعیت جغرافیایی است و ما در ایجاد آن نقشی نداریم، اما دوستی و همکاری، انتخابی آگاهانه و مسئولیتی مشترک است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با تأکید بر اینکه دانشگاه‌ها و دانشگاهیان می‌توانند پلی استوار برای ایجاد اعتماد و ارتباط میان ملت‌ها باشند، ابراز امیدواری کرد که دانش، زبان مشترک ملت‌ها، فرهنگ، پل ارتباطی و دوستی، سرمایه‌ای ماندگار برای ملت‌ها باشد.
دکتر صالحی ادامه داد: ایران مهد تمدن و یکی از کانون‌های مهم پیدایش و گسترش علم بوده است؛ به‌ویژه پس از ورود اسلام که زمینه شکل‌گیری و شکوفایی اندیشه‌های علمی و ظهور دانشمندان بزرگ فراهم شد. وی با تأکید بر انتخاب ایران از سوی دانشجویان بین‌المللی افزود: شما کشوری را برای تحصیل انتخاب کرده‌اید که پیشینه‌ای طولانی در تمدن و علم دارد و توانسته است در عرصه جهانی، خود را نشان دهد. وی تصریح کرد: ایران پس از انقلاب اسلامی نیز بار دیگر در عرصه علمی به پیشرفت‌های چشمگیری دست یافته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به تجربه خود در دانشگاه‌ها گفت: من از سال ۱۳۵۶، یعنی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، معلم دانشگاه بودم. در آن زمان، دانشگاه صنعتی شریف به‌عنوان دانشگاهی نسبتاً خوب، دوره‌های کارشناسی‌ارشد و دکتری داشت، اما در بسیاری از دانشگاه‌های کشور این دوره‌ها وجود نداشت و تحصیلات تکمیلی محدود بود. البته در برخی رشته‌ها، از جمله ادبیات فارسی، استثناهایی وجود داشت و بسیاری از استان‌ها نیز اساساً دانشگاه نداشتند. وی افزود: شمار دانشجویان کشور در مقطعی از حدود ۱۷۵ هزار نفر به پنج میلیون نفر رسید و اکنون نیز، با اعمال تغییرات بعدی، حدود سه‌ونیم میلیون دانشجو در کشور داریم. همچنین در حوزه تحصیلات تکمیلی و دوره‌های دکتری، پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده است.
دکتر صالحی با اشاره به محدودیت‌های سال‌های نخست انقلاب اظهار داشت: با وجود همه محدودیت‌ها، ایران توانست در حوزه آموزش عالی و پژوهش مسیر پیشرفت را طی کند. وی با یادآوری دوران ریاست خود بر دانشگاه صنعتی شریف در ابتدای انقلاب گفت: در آن زمان هنوز موضوع هسته‌ای به شکل امروزی مطرح نبود و کشور درگیر جنگ بود. برای تهیه تجهیزات دانشگاهی با دشواری‌های زیادی روبه‌رو می‌شدیم و فشارها از همان سال‌های نخست آغاز شده بود؛ زیرا متوجه شده بودند که این ملت می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه توانایی‌های خود را بازیابی کند.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی با بیان خاطره‌ای از سال‌های جنگ تحمیلی گفت: به خاطر دارم حدود سال‌های ۱۳۶۰ یا ۱۳۶۱، نیروهای مسلح برای ساخت لوله خمپاره‌انداز با این مسئله مواجه بودند که چگونه لوله‌ای تولید کنند که هنگام خروج گلوله منفجر نشود. وی افزود: حدود شش ماه طول کشید تا همکاران در دانشکده‌های مرتبط، از جمله دانشکده مکانیک و مجموعه‌های علمی و فنی، فرایند حرارتی و آلیاژ مناسب را بررسی کنند و بتوانند چنین لوله‌ای بسازند.
دکتر صالحی ادامه داد: اگر در آن زمان از ما می‌پرسیدند آیا ایران روزی قادر خواهد بود موشکی نقطه‌زن با بُرد حدود ۲ هزار کیلومتر بسازد یا رادارهای پیشرفته تولید کند، شاید باور آن برای بسیاری از ما دشوار بود. وی با تأکید بر دستاوردهای علمی کشور در چهار دهه گذشته اظهار کرد: در این سال‌ها کارهای خارق‌العاده‌ای در ایران انجام شده است. من این سخنان را به‌عنوان کسی مطرح می‌کنم که در صنعت فعالیت داشته، حدود ۱۰ سال در سازمان انرژی اتمی حضور داشته و در وزارت نیرو و بخش‌های مختلف نیز مسئولیت‌هایی بر عهده گرفته است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی افزود: دستاوردهایی که کشور در حوزه‌های مختلف به آنها رسیده، با توجه به شرایط و محدودیت‌ها، بسیار چشمگیر است. این موفقیت‌ها حاصل لطف الهی و همت بلند استادان، دانشجویان و دیگر تلاشگران دانشگاهی بوده است. وی با اشاره به حوزه‌هایی همچون سلول‌های بنیادی، فناوری هسته‌ای، موشکی، رادار و صنایع دفاعی گفت: ایران در این زمینه‌ها به توانمندی‌هایی دست یافته است که نشان‌دهنده ظرفیت علمی و فناورانه کشور است.
دکتر صالحی با بیان اینکه پیشرفت‌های علمی در کنار توانمندی‌های دیگر کشور، زمینه تقویت قدرت ملی را فراهم کرده است، اظهار کرد: نمی‌خواهم درباره توان نظامی کشور اغراق کنم، اما مجموعه توانایی‌های علمی، فناورانه و دفاعی ایران قابل توجه است. وی با اشاره به نقش باورها و اعتقادات در کنار توانمندی علمی افزود: این دستاوردها در بستری اعتقادی و مبتنی بر حکمت الهی شکل گرفته‌اند. به گفته مسئولان نظامی، پس از دو جنگ اخیر، روحیه نیروهای نظامی نه‌تنها تضعیف نشده، بلکه تقویت شده است. در حوزه توانمندی‌های تسلیحاتی نیز، به گفته وی، شرایط کشور با دوره پیش از جنگ ۱۲ روزه قابل مقایسه نیست.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ادامه داد: بستر اعتقادی و حکمت الهی در کنار توانمندی‌های علمی موجب شده است ایران بتواند در برابر قدرتی که آن را زورگو می‌داند، ایستادگی کند. بازتاب این موضوع را می‌توان در شبکه‌های اجتماعی جهان عرب و جهان اسلام نیز مشاهده کرد؛ جایی که به گفته وی، ایران به‌عنوان ملتی بزرگ مورد توجه قرار گرفته است.
دکتر حسین سیمایی صراف (وزیر علوم، تحقیقات و فناوری)، آخرین سخنران این مراسم بود. وی با تأکید بر ضرورت توسعه بین‌المللی‌سازی آموزش عالی گفت: آموزش، زمینه‌ساز گسترش صلح و دوستی است و بین‌المللی شدن آموزش، مدارا، تحمل و مهارت هم‌نشینی با دیگران را ارتقا می‌بخشد.
وزیر علوم با اشاره به ظرفیت‌های ایران برای جذب دانشجویان بین‌المللی گفت: شمار دانشجویان خارجی ما بسیار کم است. پنج میلیون متقاضی تحصیل در دانشگاه‌های دنیا وجود دارد و همان‌طور که مستحضرید، سهم ما از این پنج میلیون نفر بسیار کمتر از آن چیزی است که استحقاق و ظرفیت میزبانی آن را داریم.
دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر ضرورت درک شرایط دانشجویان خارجی از سوی مسئولان و دانشگاهیان کشور تصریح کرد: ابتدا می‌خواهم به خودم و همکارانم یادآوری کنم که تحصیل در غربت بالاخره رنج دارد و از این جهت باید دانشجویان عزیز خارجی‌مان را درک کنیم. همه ما معمولاً برای آموزش و تحصیل این رنج را کشیده‌ایم؛ حالا یا از شهری به شهر دیگر رفته‌ایم یا از ایران به کشور دیگری مهاجرت کرده‌ایم. بنابراین درک می‌کنیم که دانشجو از خانواده، دوستان و وطن خود دور می‌شود و مجموعه این دوری‌ها فشار روحی و روانی بر دانشجو وارد می‌کند. وی خطاب به دانشجویان بین‌المللی افزود: البته ما در ایران ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: «نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود». در ادبیات عرب نیز گفته‌اند: «مَنْ طَلَبَ الْعُلَا سَهِرَ اللَّیَالِیَ»؛ یعنی کسی که خواهان بزرگی و تعالی است، باید شب‌ها بیداری بکشد. به قول آن ضرب‌المثل عامیانه نیز «لا حَلْوَی بِلا عَرَقٍ»؛ یعنی بدون رنج و عرق ریختن، شیرینی به دست نمی‌آید.
وزیر علوم ادامه داد: درست است که شما رنج می‌کشید، دوری از خانواده را تحمل می‌کنید و برای تحصیل به کشور دیگری آمده‌اید اما حالا که این رنج را تحمل می‌کنید، حتماً باید گنجی هم به دست آورید و به آنچه در طلب آن هستید، یعنی علم، منزلت و رفعت برسید.
وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود، با ابراز خرسندی از انتخاب ایران به‌عنوان مقصد تحصیل دانشجویان خارجی گفت: از اینکه ایران را به‌عنوان مقصد تحصیل خود انتخاب کرده‌اید خرسندیم. همان‌طور که گفتم، شرایط و دشواری‌های شما را درک می‌کنیم و خوشحالیم که کشور ما را برای ادامه تحصیل برگزیده‌اید. وی با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی آموزش عالی در ایران اظهار داشت: ایران قدیمی‌ترین دانشگاه دنیا را داشته است. پیش از دانشگاه بولونیای ایتالیا، دانشگاه جندی‌شاپور در ایران وجود داشته و این موضوع نیز در سال گذشته از سوی یونسکو به رسمیت شناخته شده است.
دکتر سیمایی افزود: حتماً شما برای انتخاب ایران ویژگی‌های مثبتی دیده‌اید؛ جذابیت‌های فرهنگی و جذابیت‌های علمی از جمله این ویژگی‌هاست. ایران اکنون با وجود بیش از ۴۰ سال تحریم، رتبه شانزدهم یا هفدهم دنیا را دارد و برخی دانشگاه‌های ایران نیز در میان دانشگاه‌های جهان از رتبه‌های بالایی برخوردارند. وی ادامه داد: برای برخی از شما نیز حتماً فضای فرهنگی و اخلاقی ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر، یک مزیت بوده است. ما بار دیگر از این انتخاب شما سپاسگزاری می‌کنیم.
وزیر علوم در ادامه خطاب به دانشجویان ایرانی گفت: برای دوستان ایرانی خودمان هم باید نکته‌ای را یادآوری کنم. حضور دانشجویان خارجی این فرصت را برای دانشجویان عزیز ایرانی فراهم می‌کند که با یک فرهنگ، یک زبان و یک ادبیات دیگر، آن هم به‌صورت رایگان، آشنا شوند.
دکتر سیمایی با اشاره به روایت منسوب به پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: من فکر می‌کنم این حدیث پیامبر اکرم(ص) را که فرموده‌اند «اخْتِلَافُ أُمَّتِی رَحْمَهٌ»، در جاهای مختلف به شکل‌های متفاوتی می‌فهمند. یکی از معانی آن همین است که تنوع و تکثر، رحمت است. وی افزود: خداوند در خلقت خود تنوع و تکثر قرار داده است؛ در طبیعت، در اقلیم، در فرهنگ، در سلیقه، در زبان و در جنسیت. اساساً این عالم، عالم تکثر است و این تکثر، خود رحمت الهی است.
وزیر علوم تأکید کرد: دانشگاهیان ایرانی و دانشجویان ایرانی باید از این تکثر و آشنایی با فرهنگ‌ها و زبان‌های دیگر لذت ببرند. اتفاقاً باید فرصت‌طلبی کنند و از این فرصت برای آشنایی بیشتر بهره بگیرند. همان‌گونه که دانشجویان خارجی برای یادگیری به ایران آمده‌اند، ما نیز فرصت یادگیری از آنان را داریم. این یک امر دوطرفه و تعاملی است.
دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر نقش آموزش در تقویت مناسبات انسانی و اجتماعی اظهار داشت: اصولاً آموزش منجر به ارتقای صلح و دوستی می‌شود و بین‌المللی شدن آموزش، صلح را گسترش می‌دهد و مدارا و تحمل را ارتقا می‌بخشد. ما در زندگی جمعی و اجتماعی است که مهارت هم‌نشینی با دیگران را می‌آموزیم.
وزیر علوم در بخش پایانی سخنان خود، با توصیه به دانشجویان بین‌المللی برای فراگیری زبان فارسی گفت: شاید آخرین توصیه من به دانشجویان عزیز خارجی این باشد که هرچه بیشتر با زبان فارسی و ادبیات فارسی آشنا شوند. وی افزود: بدانید که با آموختن زبان و ادبیات فارسی، با معارف ارزشمندی آشنا می‌شوید. زبان و ادب فارسی مملو از معرفت، اخلاق، تربیت و فرهنگ است. در همین فرهنگ و ادبیات فارسی، مفاهیم صلح و دوستی فراوان است؛ در اشعار، در داستان‌ها و در متون و الفاظ فارسی.
در حاشیه برگزاری آیین سومین جایزه ملی ثریا، با حضور دکتر سیمایی‌صراف (وزیر علوم، تحقیقات و فناوری)، دکتر حبیبا (معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان) و دکتر جعفری (مدیرکل امور دانشجویان بین‌الملل)، از کتاب رسمی آزمون بسندگی زبان فارسی موسوم به «پارسیک» به‌طور رسمی رونمایی شد.
دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر ضرورت درک شرایط دانشجویان خارجی از سوی مسئولان و دانشگاهیان کشور تصریح کرد: ابتدا می‌خواهم به خودم و همکارانم یادآوری کنم که تحصیل در غربت بالاخره رنج دارد و از این جهت باید دانشجویان عزیز خارجی‌مان را درک کنیم. همه ما معمولاً برای آموزش و تحصیل این رنج را کشیده‌ایم؛ حالا یا از شهری به شهر دیگر رفته‌ایم یا از ایران به کشور دیگری مهاجرت کرده‌ایم. بنابراین درک می‌کنیم که دانشجو از خانواده، دوستان و وطن خود دور می‌شود و مجموعه این دوری‌ها فشار روحی و روانی بر دانشجو وارد می‌کند. وی خطاب به دانشجویان بین‌المللی افزود: البته ما در ایران ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: «نابرده رنج، گنج میسر نمی‌شود». در ادبیات عرب نیز گفته‌اند: «مَنْ طَلَبَ الْعُلَا سَهِرَ اللَّیَالِیَ»؛ یعنی کسی که خواهان بزرگی و تعالی است، باید شب‌ها بیداری بکشد. به قول آن ضرب‌المثل عامیانه نیز «لا حَلْوَی بِلا عَرَقٍ»؛ یعنی بدون رنج و عرق ریختن، شیرینی به دست نمی‌آید.
وزیر علوم ادامه داد: درست است که شما رنج می‌کشید، دوری از خانواده را تحمل می‌کنید و برای تحصیل به کشور دیگری آمده‌اید اما حالا که این رنج را تحمل می‌کنید، حتماً باید گنجی هم به دست آورید و به آنچه در طلب آن هستید، یعنی علم، منزلت و رفعت برسید.
وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود، با ابراز خرسندی از انتخاب ایران به‌عنوان مقصد تحصیل دانشجویان خارجی گفت: از اینکه ایران را به‌عنوان مقصد تحصیل خود انتخاب کرده‌اید خرسندیم. همان‌طور که گفتم، شرایط و دشواری‌های شما را درک می‌کنیم و خوشحالیم که کشور ما را برای ادامه تحصیل برگزیده‌اید. وی با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی آموزش عالی در ایران اظهار داشت: ایران قدیمی‌ترین دانشگاه دنیا را داشته است. پیش از دانشگاه بولونیای ایتالیا، دانشگاه جندی‌شاپور در ایران وجود داشته و این موضوع نیز در سال گذشته از سوی یونسکو به رسمیت شناخته شده است.
دکتر سیمایی افزود: حتماً شما برای انتخاب ایران ویژگی‌های مثبتی دیده‌اید؛ جذابیت‌های فرهنگی و جذابیت‌های علمی از جمله این ویژگی‌هاست. ایران اکنون با وجود بیش از ۴۰ سال تحریم، رتبه شانزدهم یا هفدهم دنیا را دارد و برخی دانشگاه‌های ایران نیز در میان دانشگاه‌های جهان از رتبه‌های بالایی برخوردارند. وی ادامه داد: برای برخی از شما نیز حتماً فضای فرهنگی و اخلاقی ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر، یک مزیت بوده است. ما بار دیگر از این انتخاب شما سپاسگزاری می‌کنیم.
وزیر علوم در ادامه خطاب به دانشجویان ایرانی گفت: برای دوستان ایرانی خودمان هم باید نکته‌ای را یادآوری کنم. حضور دانشجویان خارجی این فرصت را برای دانشجویان عزیز ایرانی فراهم می‌کند که با یک فرهنگ، یک زبان و یک ادبیات دیگر، آن هم به‌صورت رایگان، آشنا شوند.
دکتر سیمایی با اشاره به روایت منسوب به پیامبر اکرم(ص) اظهار داشت: من فکر می‌کنم این حدیث پیامبر اکرم(ص) را که فرموده‌اند «اخْتِلَافُ أُمَّتِی رَحْمَهٌ»، در جاهای مختلف به شکل‌های متفاوتی می‌فهمند. یکی از معانی آن همین است که تنوع و تکثر، رحمت است. وی افزود: خداوند در خلقت خود تنوع و تکثر قرار داده است؛ در طبیعت، در اقلیم، در فرهنگ، در سلیقه، در زبان و در جنسیت. اساساً این عالم، عالم تکثر است و این تکثر، خود رحمت الهی است.
وزیر علوم تأکید کرد: دانشگاهیان ایرانی و دانشجویان ایرانی باید از این تکثر و آشنایی با فرهنگ‌ها و زبان‌های دیگر لذت ببرند. اتفاقاً باید فرصت‌طلبی کنند و از این فرصت برای آشنایی بیشتر بهره بگیرند. همان‌گونه که دانشجویان خارجی برای یادگیری به ایران آمده‌اند، ما نیز فرصت یادگیری از آنان را داریم. این یک امر دوطرفه و تعاملی است.
دکتر سیمایی در ادامه با تأکید بر نقش آموزش در تقویت مناسبات انسانی و اجتماعی اظهار داشت: اصولاً آموزش منجر به ارتقای صلح و دوستی می‌شود و بین‌المللی شدن آموزش، صلح را گسترش می‌دهد و مدارا و تحمل را ارتقا می‌بخشد. ما در زندگی جمعی و اجتماعی است که مهارت هم‌نشینی با دیگران را می‌آموزیم.
وزیر علوم در بخش پایانی سخنان خود، با توصیه به دانشجویان بین‌المللی برای فراگیری زبان فارسی گفت: شاید آخرین توصیه من به دانشجویان عزیز خارجی این باشد که هرچه بیشتر با زبان فارسی و ادبیات فارسی آشنا شوند. وی افزود: بدانید که با آموختن زبان و ادبیات فارسی، با معارف ارزشمندی آشنا می‌شوید. زبان و ادب فارسی مملو از معرفت، اخلاق، تربیت و فرهنگ است. در همین فرهنگ و ادبیات فارسی، مفاهیم صلح و دوستی فراوان است؛ در اشعار، در داستان‌ها و در متون و الفاظ فارسی.
در حاشیه برگزاری آیین سومین جایزه ملی ثریا، با حضور دکتر سیمایی‌صراف (وزیر علوم، تحقیقات و فناوری)، دکتر حبیبا (معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان) و دکتر جعفری (مدیرکل امور دانشجویان بین‌الملل)، از کتاب رسمی آزمون بسندگی زبان فارسی موسوم به «پارسیک» به‌طور رسمی رونمایی شد.
کتاب «پارسیک» که به همت انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است، یک استاندارد علمی و متمرکز برای سنجش مهارت‌های زبانی دانشجویان بین‌المللی به شمار می‌رود. این آزمون گامی راهبردی در جهت یکپارچه‌سازی، ارتقای کیفی و استانداردسازی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان در سطح دانشگاه‌های کشور است.
طراحی و انتشار کتاب و آزمون ملی «پارسیک» به عنوان یکی از دستاوردهای مهم سازمان امور دانشجویان، بستر مناسبی را فراهم می‌کند تا دانشجویان بین‌المللی پیش از ورود تخصصی به فرآیندهای آموزشی دانشگاه‌های ایران، از مهارت زبانی استاندارد و متناسب با نظام آموزش عالی کشور برخوردار شوند. رونمایی از این اثر ملی در جریان سومین آیین جایزه ملی ثریا، بازتاب‌دهنده عزم جدی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان امور دانشجویان در تقویت دیپلماسی علمی، صیانت و گسترش زبان فارسی در عرصه بین‌المللی و تسهیل مسیر تحصیل نخبگان خارجی در ایران است.
در بخش پایانی این آیین، پنل‌های تخصصی «رؤسای دانشگاه‌ها و کارگروه ملی جذب دانشجویان بین‌الملل» و «رؤسای مراکز آزفا» با حضور دکتر حبیبا (معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان)، دکتر قنبری باغستان (معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان) و دکتر جعفری (مدیرکل امور دانشجویان بین‌الملل سازمان امور دانشجویان) برگزار شد و مدیران دانشگاه‌ها، پیرامون رفع چالش‌های پیش‌رو به تبادل نظر پرداختند.
طراحی و انتشار کتاب و آزمون ملی «پارسیک» به عنوان یکی از دستاوردهای مهم سازمان امور دانشجویان، بستر مناسبی را فراهم می‌کند تا دانشجویان بین‌المللی پیش از ورود تخصصی به فرآیندهای آموزشی دانشگاه‌های ایران، از مهارت زبانی استاندارد و متناسب با نظام آموزش عالی کشور برخوردار شوند. رونمایی از این اثر ملی در جریان سومین آیین جایزه ملی ثریا، بازتاب‌دهنده عزم جدی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان امور دانشجویان در تقویت دیپلماسی علمی، صیانت و گسترش زبان فارسی در عرصه بین‌المللی و تسهیل مسیر تحصیل نخبگان خارجی در ایران است.
در بخش پایانی آیین سومین جایزه ملی ثریا، با حضور مقامات و سخنرانان ویژه مراسم، از ۱۶ مؤسسه آموزش عالی برتر کشور که بر اساس ارزیابی‌های جامع هیأت داوران، مبتنی بر شاخص‌های دقیق آموزشی، پژوهشی، زیرساختی و کیفیت خدمات رفاهی و اقامتی، در سه رده انتخاب و معرفی شده بودند، به شرح ذیل تجلیل شد:
۱. دانشگاه‌های برگزیده در حوزه بین‌الملل:
۱. دانشگاه‌های برگزیده در حوزه بین‌الملل:
- دانشگاه‌های سرآمد: بین‌المللی امام خمینی (ره)، کردستان، صنعتی شریف
- دانشگاه‌های برتر: تربیت مدرس، علوم پزشکی تهران، صنعتی سهند تبریز
- دانشگاه‌های شایسته تقدیر: تهران، علوم پزشکی شهید بهشتی، شیراز، ارومیه
- دانشگاه‌های برتر: تربیت مدرس، علوم پزشکی تهران، صنعتی سهند تبریز
- دانشگاه‌های شایسته تقدیر: تهران، علوم پزشکی شهید بهشتی، شیراز، ارومیه
۲. مراکز برتر آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان (آزفا):
- دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)
- دانشگاه فردوسی مشهد
- دانشگاه شهید چمران اهواز
- دانشگاه فردوسی مشهد
- دانشگاه شهید چمران اهواز
۳. مراکز برگزیده در حوزه خدمات کنسولی:
- دانشگاه علوم پزشکی تهران
- دانشگاه علامه طباطبایی
- دانشگاه سمنان
- دانشگاه علامه طباطبایی
- دانشگاه سمنان
در نشست روسای دانشگاه‌های سکاندار جذب دانشجوی بین‌الملل، دکتر حبیبا با تاکید بر اینکه دیپلماسی علمی پایدارترین و مستحکم‌ترین نوع دیپلماسی است، اظهار داشت: اگرچه جذب دانشجوی بین‌الملل یکی از اولویت‌های اصلی وزارت علوم است، اما به هیچ عنوان حاضر نیستیم به هر قیمتی کیفیت علمی را قربانی کمیت کنیم. اهداف کمی قانون برنامه هفتم توسعه در ماده ۹۳، دستیابی به ۱۲۰ هزار دانشجوی بین‌الملل را پیش‌بینی
کرده است و مواد ۹۷ و ۹۸ نیز بر موضوع مرجعیت علمی تاکید دارند که تحقق این تکالیف، نیازمند برنامه‌ریزی عملیاتی و هم‌افزایی همه‌جانبه است.
کرده است و مواد ۹۷ و ۹۸ نیز بر موضوع مرجعیت علمی تاکید دارند که تحقق این تکالیف، نیازمند برنامه‌ریزی عملیاتی و هم‌افزایی همه‌جانبه است.
معاون وزیر علوم با اشاره به ابعاد اقتصادی و بین‌المللی این حوزه افزود: در هر لحظه حدود ۴۰۰ میلیون دانشجوی خارجی در سراسر جهان به دنبال مقصدی برای تحصیل هستند که این بازار، گردش مالی ۵۰۰ میلیارد دلاری را به همراه دارد. از سوی دیگر، هر سه دانشجوی بین‌الملل معادل ایجاد یک شغل است که تاثیر مستقیمی بر پویایی اقتصادی جوامع محلی می‌گذارد؛ چنان‌که این موضوع به خوبی در استان سمنان ملموس بوده است. وی با اشاره به بحران صندلی‌های خالی در برخی دانشگاه‌های بزرگ دنیا و کشور، مزیت‌های رقابتی ایران را برشمرد و گفت: نظام‌های رتبه‌بندی معتبر دنیا جایگاه دانشگاه‌های ایران را بسیار مناسب ارزیابی می‌کنند و از سوی دیگر، مقرون‌به‌صرفه بودن هزینه‌های زندگی و تحصیل در کنار سطح علمی بالا، مزیت فوق‌العاده‌ای برای افزایش قدرت نرم کشور به شمار می‌رود.
دکتر حبیبا با تشریح رویکرد سازمان در تعامل با نهادهای بالادستی (مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی، فراجا، مجلس و سازمان بازرسی) و درون آموزش عالی، از تدوین تقسیم کار ملی خبر داد و گفت: در کارگروه ملی جذب، سهم مشارکت‌ها مشخص شده است؛ به طوری که ۶۵ درصد بار جذب بر عهده دانشگاه‌های وزارت علوم، ۱۵ درصد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ۲۰ درصد بر عهده دانشگاه آزاد اسلامی است. وی با اشاره به گذر از پارادایم سنتی «قیف کنکور» تاکید کرد: در پذیرش دانشجوی خارجی باید به سمت بازاریابی مبتنی بر تنوع ملیت‌ها حرکت کنیم؛ اما در ارزیابی و فارغ‌التحصیلی دانشجویان نباید هیچ‌گونه دلسوزی غیر علمی داشته باشیم. علم، جای تساهل نیست و رعایت اصول علمی و انضباط آموزشی در دانشگاه‌ها، بهترین اعتبار برای نظام آموزش عالی کشور خواهد بود.
در پایان، دکتر حبیبا ضمن ابراز امیدواری نسبت به افق پیش‌روی جذب دانشجویان بین‌الملل و دستیابی به اهداف کمی برنامه هفتم، خاطرنشان کرد: تربیت نیروی انسانی و اشاعه علم، خدمت بزرگی به بشریت است و جمهوری اسلامی ایران از دیرباز مهد علم و پیشتاز در انتشار آن بود است.
در پایان، دکتر حبیبا ضمن ابراز امیدواری نسبت به افق پیش‌روی جذب دانشجویان بین‌الملل و دستیابی به اهداف کمی برنامه هفتم، خاطرنشان کرد: تربیت نیروی انسانی و اشاعه علم، خدمت بزرگی به بشریت است و جمهوری اسلامی ایران از دیرباز مهد علم و پیشتاز در انتشار آن بود است.
رئیس سازمان امور دانشجویان در ادامه به مهم‌ترین آسیب‌ها و چالش‌های این حوزه اشاره کرد و افزود: نخستین و مهم‌ترین چالش، عدم محوریت دانشگاه‌های بزرگ دولتی در سکان‌داری جریان جذب دانشجویان خارجی است؛ به طوری که برخی از این دانشگاه‌ها سهم بسیار ناچیزی در این زمینه دارند. از سوی دیگر، جریان جذب بین‌المللی همچنان بر اساس موج اول بین‌المللی‌سازی و به صورت منفعلانه مدیریت می‌شود. علاوه بر این، خلأ نگاشت نهادی کلان باعث شده است تا مدیریت و سیاست‌گذاری در این حوزه نیازمند پویایی و انطباق بیشتری با استانداردهای علمی منطقه‌ای و بین‌المللی باشد تا از عقب‌ماندگی در رقابت جهانی جلوگیری شود؛ کما اینکه برخی فعالیت‌های واسطه‌گری و سودجویانه در این میان نیز برند علمی کشور را خدشه‌دار کرده که نیازمند نظارت و ساماندهی جدی است.
در این نشست تخصصی، دکتر قنبری باغستان نیز با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از تجربه عملی دانشگاه‌ها در سیاست‌گذاری جذب دانشجویان بین‌الملل، تشکیل «کارگروه ملی جذب» را گامی راهبردی برای هم‌افزایی دانشگاه‌های پیشران و حرکت به سمت استانداردهای جهانی دیپلماسی علمی دانست. وی با اشاره به رویکرد این سازمان در استفاده از تجربیات و ظرفیت‌های دانشگاه‌های برتر کشور گفت: این نشست با حضور نمایندگان بین‌الملل دانشگاه‌ها و اعضای کارگروه به صورت هدفمند برگزار شده است؛ زیرا بر اساس سیاست‌های وزارت علوم، دانشگاه‌هایی که باید سکاندار اصلی جذب دانشجویان خارجی باشند، به عنوان دانشگاه‌های منتخب برگزیده شده‌اند تا با تکیه بر تجربه زیسته دانشگاهی، اهداف کلان وزارتخانه محقق شود.
در این نشست تخصصی، دکتر قنبری باغستان نیز با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از تجربه عملی دانشگاه‌ها در سیاست‌گذاری جذب دانشجویان بین‌الملل، تشکیل «کارگروه ملی جذب» را گامی راهبردی برای هم‌افزایی دانشگاه‌های پیشران و حرکت به سمت استانداردهای جهانی دیپلماسی علمی دانست. وی با اشاره به رویکرد این سازمان در استفاده از تجربیات و ظرفیت‌های دانشگاه‌های برتر کشور گفت: این نشست با حضور نمایندگان بین‌الملل دانشگاه‌ها و اعضای کارگروه به صورت هدفمند برگزار شده است؛ زیرا بر اساس سیاست‌های وزارت علوم، دانشگاه‌هایی که باید سکاندار اصلی جذب دانشجویان خارجی باشند، به عنوان دانشگاه‌های منتخب برگزیده شده‌اند تا با تکیه بر تجربه زیسته دانشگاهی، اهداف کلان وزارتخانه محقق شود.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان با اشاره به شکل‌گیری کارگروه ملی جذب، افزود: در ابتدای دولت، این ایده مطرح شد که ستاد وزارتخانه به تنهایی نمی‌تواند تمامی بار این حوزه را به دوش بکشد و هرگونه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی باید با پشتوانه تجربه عملی و میدانی دانشگاه‌ها همراه باشد. بر همین اساس، با انتخاب نمایندگان تام‌الاختیار از میان ۱۰ دانشگاه بزرگ و بر اساس نقشه آموزشی و منطقه‌ای که بیشترین سهم دانشجوی خارجی را داشتند، کارگروه ملی جذب تشکیل شد.
دکتر قنبری‌باغستان با تاکید بر استمرار و پویایی این جلسات تصریح کرد: در دو سال گذشته، جلسات این کارگروه به صورت مستمر برگزار شده و نشست‌های تخصصی نیز به میزبانی دانشگاه‌های مختلف تشکیل شده است. هدف اصلی از این تعاملات، هم‌افزایی، شناخت چالش‌های مشترک و هم‌پیمایی برای پیشبرد مسیر جذب دانشجوی بین‌الملل است. وی با اشاره به اقدامات تسهیل‌گر انجام شده در زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های بین‌المللی‌سازی طی دو سال گذشته خاطرنشان کرد: با وجود تمامی اقدامات ارزشمند صورت‌گرفته، برای رسیدن به جایگاه استاندارد کشورهایی نظیر ترکیه، مالزی و کره جنوبی که میزبانان صدها هزار دانشجوی خارجی هستند، مسیر بلندی در پیش داریم که باید با کمک دانشگاه‌ها و اعضای محترم به سرانجام برسد.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان، در ادامه با اشاره به برخی چالش‌های استانی در حوزه جذب دانشجوی بین‌الملل تصریح کرد: اگرچه ستاد سازمان با تمامی دستگاه‌ها و نهادهای ذی‌ربط، هماهنگی‌های لازم را انجام داده است، اما گاه در برخی استان‌ها یا شهرها شاهد اعمال سلیقه‌ها یا نگاه‌های محدودکننده از سوی نهادهای محلی هستیم. تجربه حضور ما در استان‌های همدان و سمنان نشان داد که با برگزاری جلسات مستمر و گفت‌وگوی سازنده با اعضای شورای تامین، بسیاری از این دغدغه‌ها برطرف می‌شود. وی افزود: از روسای دانشگاه‌ها درخواست می‌کنیم علاوه بر ابلاغیه‌های اداری سازمان، خود نیز پیگیری‌های لازم را با استانداران و فرمانداران داشته باشند و بی‌شک حضور فعال رئیس دانشگاه در جلسات شورای تامین و نشست‌های استانی مرتبط با جذب دانشجوی بین‌الملل، از تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی جلوگیری خواهد کرد.
دکتر قنبری‌باغستان با اشاره به راهکارهای توسعه آموزش بین‌الملل گفت: سازمان امور دانشجویان این مسیر را تسهیل کرده است تا دانشگاه‌های بزرگ کشور بتوانند دوره‌های رسمی (کارشناسی، ارشد و دکتری) را از طریق قرارداد یا توافق‌نامه با دانشگاه‌های کشورهای هدف، در درون آن کشورها برگزار کنند که دانشگاه‌های علم و صنعت ایران و شهید بهشتی در این زمینه پیشگام بوده‌اند. وی افزود: پیش‌تر یکی از موانع اصلی این بود که دانشگاه‌ها فقط مجاز به انعقاد قرارداد با دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم بودند؛ اما با پیگیری‌های انجام‌شده و موافقت شورای گسترش، این تبصره اصلاح شد و در صورتی که دوره آموزشی ویژه دانشجویان بین‌الملل در کشور مقابل برگزار شود، الزام تاییدیه وزارت علوم برای دانشگاه طرف مقابل برداشته شده تا دانشگاه‌های ما حضور قدرتمندتری در کشورهای هدف داشته باشند.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان، با تاکید بر لزوم تنوع‌بخشی به بازارهای جذب دانشجو بیان کرد: نباید تمامی تمرکز و توجهات معطوف به کشورهای عراق و افغانستان باشد؛ قاره آفریقا با داشتن ظرفیت‌های عظیم، بازاری بسیار مستعد و بزرگ است که نباید از آن غافل شد.
دکتر قنبری در پایان با اشاره به الگوهای موفق دانشگاه‌های شرق آسیا خاطرنشان کرد: در دانشگاه‌های بزرگ دنیا، بزرگ‌ترین دپارتمان‌ها، مربوط به بازاریابی و مارکتینگ است و برای هر کشور، کارشناس و میز تخصصی وجود دارد. دانشگاه‌های ما نیز باید بخشی از درآمدهای حاصل از جذب دانشجو را صرف تقویت حوزه بازاریابی بین‌الملل و تربیت کارشناسان مسلط به زبان‌های مختلف (مانند عربی، ترکی، فرانسوی و روسی) کنند تا بتوانیم در عرصه رقابت جهانی، حضور موثرتری داشته باشیم.
همچنین در نشست هم‌اندیشی روسای دانشگاه‌های سکاندار جذب دانشجوی بین‌الملل، دکتر سمنانیان (مشاور وزیر علوم در امور برنامه‌ریزی)، با تشریح ابعاد جهانی صنعت آموزش عالی و روند انفجاری رشد دانشجویان بین‌الملل، بر ضرورت بازنگری رویکرد دانشگاه‌های کشور در این عرصه و حرکت به سمت استانداردهای بین‌المللی تاکید کرد.
دکتر قنبری‌باغستان با تاکید بر استمرار و پویایی این جلسات تصریح کرد: در دو سال گذشته، جلسات این کارگروه به صورت مستمر برگزار شده و نشست‌های تخصصی نیز به میزبانی دانشگاه‌های مختلف تشکیل شده است. هدف اصلی از این تعاملات، هم‌افزایی، شناخت چالش‌های مشترک و هم‌پیمایی برای پیشبرد مسیر جذب دانشجوی بین‌الملل است. وی با اشاره به اقدامات تسهیل‌گر انجام شده در زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های بین‌المللی‌سازی طی دو سال گذشته خاطرنشان کرد: با وجود تمامی اقدامات ارزشمند صورت‌گرفته، برای رسیدن به جایگاه استاندارد کشورهایی نظیر ترکیه، مالزی و کره جنوبی که میزبانان صدها هزار دانشجوی خارجی هستند، مسیر بلندی در پیش داریم که باید با کمک دانشگاه‌ها و اعضای محترم به سرانجام برسد.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان، در ادامه با اشاره به برخی چالش‌های استانی در حوزه جذب دانشجوی بین‌الملل تصریح کرد: اگرچه ستاد سازمان با تمامی دستگاه‌ها و نهادهای ذی‌ربط، هماهنگی‌های لازم را انجام داده است، اما گاه در برخی استان‌ها یا شهرها شاهد اعمال سلیقه‌ها یا نگاه‌های محدودکننده از سوی نهادهای محلی هستیم. تجربه حضور ما در استان‌های همدان و سمنان نشان داد که با برگزاری جلسات مستمر و گفت‌وگوی سازنده با اعضای شورای تامین، بسیاری از این دغدغه‌ها برطرف می‌شود. وی افزود: از روسای دانشگاه‌ها درخواست می‌کنیم علاوه بر ابلاغیه‌های اداری سازمان، خود نیز پیگیری‌های لازم را با استانداران و فرمانداران داشته باشند و بی‌شک حضور فعال رئیس دانشگاه در جلسات شورای تامین و نشست‌های استانی مرتبط با جذب دانشجوی بین‌الملل، از تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی جلوگیری خواهد کرد.
دکتر قنبری‌باغستان با اشاره به راهکارهای توسعه آموزش بین‌الملل گفت: سازمان امور دانشجویان این مسیر را تسهیل کرده است تا دانشگاه‌های بزرگ کشور بتوانند دوره‌های رسمی (کارشناسی، ارشد و دکتری) را از طریق قرارداد یا توافق‌نامه با دانشگاه‌های کشورهای هدف، در درون آن کشورها برگزار کنند که دانشگاه‌های علم و صنعت ایران و شهید بهشتی در این زمینه پیشگام بوده‌اند. وی افزود: پیش‌تر یکی از موانع اصلی این بود که دانشگاه‌ها فقط مجاز به انعقاد قرارداد با دانشگاه‌های مورد تایید وزارت علوم بودند؛ اما با پیگیری‌های انجام‌شده و موافقت شورای گسترش، این تبصره اصلاح شد و در صورتی که دوره آموزشی ویژه دانشجویان بین‌الملل در کشور مقابل برگزار شود، الزام تاییدیه وزارت علوم برای دانشگاه طرف مقابل برداشته شده تا دانشگاه‌های ما حضور قدرتمندتری در کشورهای هدف داشته باشند.
معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان، با تاکید بر لزوم تنوع‌بخشی به بازارهای جذب دانشجو بیان کرد: نباید تمامی تمرکز و توجهات معطوف به کشورهای عراق و افغانستان باشد؛ قاره آفریقا با داشتن ظرفیت‌های عظیم، بازاری بسیار مستعد و بزرگ است که نباید از آن غافل شد.
دکتر قنبری در پایان با اشاره به الگوهای موفق دانشگاه‌های شرق آسیا خاطرنشان کرد: در دانشگاه‌های بزرگ دنیا، بزرگ‌ترین دپارتمان‌ها، مربوط به بازاریابی و مارکتینگ است و برای هر کشور، کارشناس و میز تخصصی وجود دارد. دانشگاه‌های ما نیز باید بخشی از درآمدهای حاصل از جذب دانشجو را صرف تقویت حوزه بازاریابی بین‌الملل و تربیت کارشناسان مسلط به زبان‌های مختلف (مانند عربی، ترکی، فرانسوی و روسی) کنند تا بتوانیم در عرصه رقابت جهانی، حضور موثرتری داشته باشیم.
همچنین در نشست هم‌اندیشی روسای دانشگاه‌های سکاندار جذب دانشجوی بین‌الملل، دکتر سمنانیان (مشاور وزیر علوم در امور برنامه‌ریزی)، با تشریح ابعاد جهانی صنعت آموزش عالی و روند انفجاری رشد دانشجویان بین‌الملل، بر ضرورت بازنگری رویکرد دانشگاه‌های کشور در این عرصه و حرکت به سمت استانداردهای بین‌المللی تاکید کرد.
مشاور وزیر علوم در امور برنامه‌ریزی، با اشاره به ظرفیت عظیم بازار جهانی تجارت دانش، تاکید کرد: الگوبرداری از تجربه موفق دانشگاه‌های برتر جهان و ادغام فرهنگی دانشجویان بین‌الملل، کلید حضور موثر دانشگاه‌های ایرانی در این عرصه است.
دکتر سمنانیان با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از هفت و نیم میلیون دانشجوی بین‌الملل در سراسر جهان مشغول به تحصیل هستند، گفت: در سه دهه اخیر، تحولات چشمگیری در نظام دانشگاهی دنیا رخ داده است به گونه‌ای که هم تعداد دانشگاه‌ها و هم شمار دانشجویان در سطح جهان با انفجار بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده و ابعاد این موضوع در حوزه بین‌الملل نیز بسیار گسترده شده است.
مشاور وزیر علوم ادامه داد: حدود ۴۵ درصد از دانشجویان بین‌الملل دنیا در چهار کشور انگلیسی‌زبان مستقر هستند به طوری که آمریکا، میلیون‌ها دانشجوی خارجی دارد که حدود ۲۵۰ هزار نفر از آنان چینی هستند و دانشجویان روسی نیز با حمایت مالی دولت چین ادامه تحصیل می‌دهند. کانادا ۷۸۰ هزار، انگلیس ۷۵۰ هزار و استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دانشجوی خارجی را در خود جای داده‌اند. وی با اشاره به دغدغه دولت آمریکا درباره کمبود فارغ‌التحصیلان دکترا و نگرانی از اشغال پست‌های حساس این کشور توسط خارجی‌ها، تاکید کرد: وضعیت دانشگاه‌های بین‌المللی در بسیاری از این کشورها از جنس شرایط خاص و ممتازی است؛ به عنوان نمونه، ۲۰ درصد اساتید دانشگاه‌های انگلستان را خارجی‌ها تشکیل می‌دهند که رقمی بی‌نظیر در جهان است.
دکتر سمنانیان با بیان اینکه در استرالیا یک چهارم دانشجویان را دانشجویان خارجی تشکیل می‌دهند و در برخی موسسات، سهم شهریه دانشجویان خارجی به ۳۰ تا ۴۰ درصد می‌رسد، تصریح کرد: در بسیاری از این کشورها، دانشجویان خارجی بخش مهمی از هزینه‌های دانشجویان بومی را تامین می‌کنند و اگر این دانشجویان وجود نداشتند، دانشجویان داخلی باید شهریه‌های بسیار بالاتری پرداخت می‌کردند؛ رقمی که هیچ دانشگاهی در ایران هنوز به آن دست نیافته است.
مشاور وزیر علوم با اشاره به آثار اقتصادی حضور دانشجویان خارجی گفت: آمریکا سالانه ۴۳ میلیارد دلار سود از دانشجویان خارجی کسب می‌کند و این جریان، ۳۵۵ هزار فرصت شغلی را رقم زده است؛ در حالی که سهم ایران از این فرصت‌ها در برابر ۸۵ هزار دانشجوی خارجی فعلی، بسیار ناچیز است. بازار جهانی تجارت دانش نیز سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار گردش مالی دارد و کانادا به تنهایی ۳۷ میلیارد دلار سود از دانشگاه‌های بین‌الملل خود به دست می‌آورد. وی تصریح کرد: جذب دانشجوی خارجی فقط محدود به شهریه نبوده و فراتر از آن است؛ به عنوان نمونه، یک دانشجوی خارجی در آمریکا علاوه بر شهریه پایه ۳۴ هزار دلاری، سالانه ۵۱ هزار دلار نیز هزینه زندگی می‌کند و این رقم‌ها نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی عظیم این بازار است.
دکتر سمنانیان با مقایسه وضعیت بودجه‌ای دانشگاه‌های جهان افزود: در حالی که دانشگاه‌های برتر دنیا از دریافت موقوفات و درآمدهای سالانه میلیارد دلاری بهره‌مند هستند، مجموع بودجه دانشگاه‌های ایران زیر یک میلیارد دلار است. دانشگاهی همچون هاروارد با ۴۵۰ سال سابقه و رتبه نخست بسیاری از نظام‌های رتبه‌بندی جهان، دانشجو از ۲۰۰ کشور دنیا پذیرفته است؛ در حالی که برخی دانشگاه‌های داخلی با وجود ادعای دفاع از کیفیت و منافع ملی، از پذیرش یا افزایش پذیرش دانشجوی خارجی خودداری می‌کنند.
مشاور وزیر علوم در ادامه با تاکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی و ادغام فرهنگی دانشجویان خارجی گفت: دانشجوی بین‌الملل نباید جدا از فضای ایران، فرهنگ و زبان فارسی و دوستان جوان ایرانی زندگی کند؛ بلکه باید بسترهای لازم برای اختلاط فرهنگی و تعامل او با جامعه میزبان فراهم شود. تجربه کشورهایی همچون فرانسه نشان می‌دهد که حتی مهاجران فراوان نیز می‌توانند با حفظ هویت خود در فرهنگ جامعه میزبان مشارکت کنند و این کار نیازمند مدیریت هوشمندانه فرهنگی است. وی با اشاره به برنامه‌های «بادی» (BUDDY) در دانشگاه‌های پیشرفته که برای آشناسازی دانشجوی خارجی با محیط و زندگی دانشگاهی طراحی شده‌اند، گفت: تعامل دانشجوی ایرانی با دانشجوی خارجی، فضای بین‌المللی را در دانشگاه‌ها رقم می‌زند و به تربیت نیروی انسانی با ذهنیت جهانی کمک می‌کند؛ چراکه تفاوت آشکاری میان تربیت نیروی انسانی در یک محیط محلی همچون جویبارِ مازندران با تربیت در سکوهای جهانی وجود دارد.
دکتر سمنانیان با اشاره به اهمیت سلامت روان و ارائه خدمات رفاهی برای دانشجویان بین‌الملل، تاکید کرد: دانشگاه‌هایی که امروز در جذب دانشجوی خارجی موفق‌اند، محیط‌های پرانرژی با امکانات زندگی کامل در پردیس دانشگاهی دارند؛ از خوابگاه و رستوران و پیرایشگاه تا خدمات متنوع تا پاسی از شب. وی گفت: دانشجوی خارجی نباید بدون دیدن تخت جمشید و باغ‌های گلستان کهن ایرانی از این کشور برگردد؛ بلکه باید فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ای برای او در نظر گرفته شود و بازدیدهای فرهنگی از آغاز ورود تا پایان اقامت او پیگیری و گزارش شود.
مشاور وزیر علوم پیشنهاد کرد: شکل‌گیری شرکت‌ها و گروه‌های گردشگری فرهنگی، انتشار خاطرات و تصاویر دانشجویان خارجی در وب‌سایت‌های دانشگاهی، پخش خبرنامه‌های الکترونیکی، تشکیل انجمن دانشجویان فارغ‌التحصیل و بهره‌گیری از رسانه‌های دانشجویی برای معرفی دانشجویان بین‌الملل در نخستین صفحات وب‌سایت دانشگاه‌ها، از جمله سازوکارهای موثری است که با هزینه اندک اما با ابتکار و خلاقیت، تجربه‌ای ماندگار را برای این دانشجویان رقم می‌زند. وی در پایان با تاکید بر اینکه برای دانشجویان بین‌الملل باید روزهای به‌یادماندنی در دانشگاه‌ها ساخته شود، خاطرنشان کرد: هر دانشجوی خارجی پس از فارغ‌التحصیلی، به سفیر فرهنگی و علمی ایران در جهان تبدیل می‌شود و این سرمایه‌گذاری فرهنگی، آینده روشنی را برای دیپلماسی علمی و منافع ملی کشور رقم خواهد زد.
لازم به ذکر است در حاشیه این جشنواره، نمایشگاهی از غرفه‌های فرهنگی با مشارکت دانشجویان غیرایرانی جهت معرفی آداب، سنن و ظرفیت‌های بومی ملل مختلف برپا شد که دانشجویان غیرایرانی در آن به معرفی آداب، رسوم، غذاها و ظرفیت‌های فرهنگی کشورهای خود پرداختند. در این میان، دانشجویان کشور عراق- به عنوان بزرگ‌ترین جامعه دانشجویی بین‌الملل در ایران- با مدیریت دانشجویان و همراهی سفارت این کشور، حضور پررنگی داشتند. این نمایشگاه با حضور دکتر اللهیاری (معاون پشتیبانی و مدیریت منابع وزارت عتف)، دکتر دانشیان (معاون امور دانشجویان داخل وزارت عتف)، دکتر حبیبا (معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان)، دکتر سید محمدباقر جعفری (مدیرکل امور دانشجویان بین‌الملل سازمان امور دانشجویان) و دکتر قنبری باغستان (معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان)، افتتاح و مورد توجه و بازدید مسئولان و مهمانان قرار گرفت.
دکتر سمنانیان با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از هفت و نیم میلیون دانشجوی بین‌الملل در سراسر جهان مشغول به تحصیل هستند، گفت: در سه دهه اخیر، تحولات چشمگیری در نظام دانشگاهی دنیا رخ داده است به گونه‌ای که هم تعداد دانشگاه‌ها و هم شمار دانشجویان در سطح جهان با انفجار بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده و ابعاد این موضوع در حوزه بین‌الملل نیز بسیار گسترده شده است.
مشاور وزیر علوم ادامه داد: حدود ۴۵ درصد از دانشجویان بین‌الملل دنیا در چهار کشور انگلیسی‌زبان مستقر هستند به طوری که آمریکا، میلیون‌ها دانشجوی خارجی دارد که حدود ۲۵۰ هزار نفر از آنان چینی هستند و دانشجویان روسی نیز با حمایت مالی دولت چین ادامه تحصیل می‌دهند. کانادا ۷۸۰ هزار، انگلیس ۷۵۰ هزار و استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دانشجوی خارجی را در خود جای داده‌اند. وی با اشاره به دغدغه دولت آمریکا درباره کمبود فارغ‌التحصیلان دکترا و نگرانی از اشغال پست‌های حساس این کشور توسط خارجی‌ها، تاکید کرد: وضعیت دانشگاه‌های بین‌المللی در بسیاری از این کشورها از جنس شرایط خاص و ممتازی است؛ به عنوان نمونه، ۲۰ درصد اساتید دانشگاه‌های انگلستان را خارجی‌ها تشکیل می‌دهند که رقمی بی‌نظیر در جهان است.
دکتر سمنانیان با بیان اینکه در استرالیا یک چهارم دانشجویان را دانشجویان خارجی تشکیل می‌دهند و در برخی موسسات، سهم شهریه دانشجویان خارجی به ۳۰ تا ۴۰ درصد می‌رسد، تصریح کرد: در بسیاری از این کشورها، دانشجویان خارجی بخش مهمی از هزینه‌های دانشجویان بومی را تامین می‌کنند و اگر این دانشجویان وجود نداشتند، دانشجویان داخلی باید شهریه‌های بسیار بالاتری پرداخت می‌کردند؛ رقمی که هیچ دانشگاهی در ایران هنوز به آن دست نیافته است.
مشاور وزیر علوم با اشاره به آثار اقتصادی حضور دانشجویان خارجی گفت: آمریکا سالانه ۴۳ میلیارد دلار سود از دانشجویان خارجی کسب می‌کند و این جریان، ۳۵۵ هزار فرصت شغلی را رقم زده است؛ در حالی که سهم ایران از این فرصت‌ها در برابر ۸۵ هزار دانشجوی خارجی فعلی، بسیار ناچیز است. بازار جهانی تجارت دانش نیز سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار گردش مالی دارد و کانادا به تنهایی ۳۷ میلیارد دلار سود از دانشگاه‌های بین‌الملل خود به دست می‌آورد. وی تصریح کرد: جذب دانشجوی خارجی فقط محدود به شهریه نبوده و فراتر از آن است؛ به عنوان نمونه، یک دانشجوی خارجی در آمریکا علاوه بر شهریه پایه ۳۴ هزار دلاری، سالانه ۵۱ هزار دلار نیز هزینه زندگی می‌کند و این رقم‌ها نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی عظیم این بازار است.
دکتر سمنانیان با مقایسه وضعیت بودجه‌ای دانشگاه‌های جهان افزود: در حالی که دانشگاه‌های برتر دنیا از دریافت موقوفات و درآمدهای سالانه میلیارد دلاری بهره‌مند هستند، مجموع بودجه دانشگاه‌های ایران زیر یک میلیارد دلار است. دانشگاهی همچون هاروارد با ۴۵۰ سال سابقه و رتبه نخست بسیاری از نظام‌های رتبه‌بندی جهان، دانشجو از ۲۰۰ کشور دنیا پذیرفته است؛ در حالی که برخی دانشگاه‌های داخلی با وجود ادعای دفاع از کیفیت و منافع ملی، از پذیرش یا افزایش پذیرش دانشجوی خارجی خودداری می‌کنند.
مشاور وزیر علوم در ادامه با تاکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی و ادغام فرهنگی دانشجویان خارجی گفت: دانشجوی بین‌الملل نباید جدا از فضای ایران، فرهنگ و زبان فارسی و دوستان جوان ایرانی زندگی کند؛ بلکه باید بسترهای لازم برای اختلاط فرهنگی و تعامل او با جامعه میزبان فراهم شود. تجربه کشورهایی همچون فرانسه نشان می‌دهد که حتی مهاجران فراوان نیز می‌توانند با حفظ هویت خود در فرهنگ جامعه میزبان مشارکت کنند و این کار نیازمند مدیریت هوشمندانه فرهنگی است. وی با اشاره به برنامه‌های «بادی» (BUDDY) در دانشگاه‌های پیشرفته که برای آشناسازی دانشجوی خارجی با محیط و زندگی دانشگاهی طراحی شده‌اند، گفت: تعامل دانشجوی ایرانی با دانشجوی خارجی، فضای بین‌المللی را در دانشگاه‌ها رقم می‌زند و به تربیت نیروی انسانی با ذهنیت جهانی کمک می‌کند؛ چراکه تفاوت آشکاری میان تربیت نیروی انسانی در یک محیط محلی همچون جویبارِ مازندران با تربیت در سکوهای جهانی وجود دارد.
دکتر سمنانیان با اشاره به اهمیت سلامت روان و ارائه خدمات رفاهی برای دانشجویان بین‌الملل، تاکید کرد: دانشگاه‌هایی که امروز در جذب دانشجوی خارجی موفق‌اند، محیط‌های پرانرژی با امکانات زندگی کامل در پردیس دانشگاهی دارند؛ از خوابگاه و رستوران و پیرایشگاه تا خدمات متنوع تا پاسی از شب. وی گفت: دانشجوی خارجی نباید بدون دیدن تخت جمشید و باغ‌های گلستان کهن ایرانی از این کشور برگردد؛ بلکه باید فعالیت‌های فوق‌برنامه‌ای برای او در نظر گرفته شود و بازدیدهای فرهنگی از آغاز ورود تا پایان اقامت او پیگیری و گزارش شود.
مشاور وزیر علوم پیشنهاد کرد: شکل‌گیری شرکت‌ها و گروه‌های گردشگری فرهنگی، انتشار خاطرات و تصاویر دانشجویان خارجی در وب‌سایت‌های دانشگاهی، پخش خبرنامه‌های الکترونیکی، تشکیل انجمن دانشجویان فارغ‌التحصیل و بهره‌گیری از رسانه‌های دانشجویی برای معرفی دانشجویان بین‌الملل در نخستین صفحات وب‌سایت دانشگاه‌ها، از جمله سازوکارهای موثری است که با هزینه اندک اما با ابتکار و خلاقیت، تجربه‌ای ماندگار را برای این دانشجویان رقم می‌زند. وی در پایان با تاکید بر اینکه برای دانشجویان بین‌الملل باید روزهای به‌یادماندنی در دانشگاه‌ها ساخته شود، خاطرنشان کرد: هر دانشجوی خارجی پس از فارغ‌التحصیلی، به سفیر فرهنگی و علمی ایران در جهان تبدیل می‌شود و این سرمایه‌گذاری فرهنگی، آینده روشنی را برای دیپلماسی علمی و منافع ملی کشور رقم خواهد زد.
لازم به ذکر است در حاشیه این جشنواره، نمایشگاهی از غرفه‌های فرهنگی با مشارکت دانشجویان غیرایرانی جهت معرفی آداب، سنن و ظرفیت‌های بومی ملل مختلف برپا شد که دانشجویان غیرایرانی در آن به معرفی آداب، رسوم، غذاها و ظرفیت‌های فرهنگی کشورهای خود پرداختند. در این میان، دانشجویان کشور عراق- به عنوان بزرگ‌ترین جامعه دانشجویی بین‌الملل در ایران- با مدیریت دانشجویان و همراهی سفارت این کشور، حضور پررنگی داشتند. این نمایشگاه با حضور دکتر اللهیاری (معاون پشتیبانی و مدیریت منابع وزارت عتف)، دکتر دانشیان (معاون امور دانشجویان داخل وزارت عتف)، دکتر حبیبا (معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان)، دکتر سید محمدباقر جعفری (مدیرکل امور دانشجویان بین‌الملل سازمان امور دانشجویان) و دکتر قنبری باغستان (معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان امور دانشجویان)، افتتاح و مورد توجه و بازدید مسئولان و مهمانان قرار گرفت.
تصاویر بازدید از نمایشگاه‌های رویداد
گفتنی است آیین جایزه ملی ثریا، بر پایه مصوبه هیأت وزیران مبنی بر تسهیل و ساماندهی فرآیند جذب دانشجویان بین‌الملل پایه‌گذاری شده و بنا دارد با ارزیابی جامع عملکرد دانشگاه‌ها، سالانه به میزبانی یکی از مراکز شاخص آموزش عالی برگزار شود. بر همین اساس، پس از میزبانی دانشگاه‌های تربیت مدرس و شهید بهشتی در دوره‌های گذشته، دانشگاه علم و صنعت ایران میزبان این گردهمایی ملی انتخاب شد.
مطابق توضیحات دکتر جعفری (مدیر کل امور دانشجویان بین‌الملل سازمان امور دانشجویان)، فرآیند ارزیابی و انتخاب منتخبان به این شکل بوده است که پس از انتشار فراخوان عمومی برای تمامی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی تابعه وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد اسلامی؛ شاخص‌های مدون و بازبینی‌شده کارگروه ملی جذب دانشجویان بین الملل در بستر سامانه الکترونیکی سازمان، پیاده‌سازی و مدارک متقاضیان گردآوری شد. این پرونده‌ها با مشارکت داوران برجسته و منتخب از دانشگاه‌های سراسر کشور در چارچوب یک فرآیند کاملاً علمی و به‌صورت داوری دو سو ناشناس، مورد ارزیابی دقیق قرار گرفت و در فرآیند نهایی داوری‌ها، ۱۰ دانشگاه برتر در حوزه امور دانشجویان بین‌الملل، ۳ دانشگاه برتر در حوزه مراکز آموزش زبان فارسی (آزفا) و ۳ دانشگاه برتر در حوزه امور کنسولی دانشجویان بین الملل انتخاب شدند که در این رویداد از آنان تجلیل به عمل آمد.
لازم به ذکر است مطابق اعلام سازمان امور دانشجویان، در سال ۱۴۰۵، مجموع دانشجویان بین‌الملل کشور (شامل وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد)، ۷۵ هزار و ۷۰ دانشجوی بین‌المللی از ۸۶ کشور جهان است که از این تعداد، ۵۸ هزار و ۲۴۹ نفر در دانشگاه‌های وزارت علوم، ۱۰ هزار و ۹۲۶ نفر در دانشگاه‌های وزارت بهداشت و ۵ هزار و ۸۹۵ نفر در دانشگاه آزاد اسلامی مشغول به تحصیل هستند. بیشترین سهم مقاطع تحصیلی مربوط به مقطع کارشناسی‌ارشد است و ۳۰ درصد این دانشجویان از بانوان و ۷۰ درصد از آقایان می‌باشند. بیشترین تعداد دانشجوی بین‌الملل نیز به ترتیب مربوط به کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان، لبنان، هندوستان و سوریه است.
هم‌اکنون ۲۱۷ دانشگاه و مرکز آموزشی (شامل ۱۰۵ دانشگاه سراسری، ۹ مرکز پیام‌نور، ۳ مرکز ملی مهارت، ۵ مرکز علمی‌کاربردی و ۲۲ دانشگاه غیر انتفاعی) در حوزه جذب دانشجوی خارجی فعالیت دارند.
لازم به ذکر است مطابق اعلام سازمان امور دانشجویان، در سال ۱۴۰۵، مجموع دانشجویان بین‌الملل کشور (شامل وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد)، ۷۵ هزار و ۷۰ دانشجوی بین‌المللی از ۸۶ کشور جهان است که از این تعداد، ۵۸ هزار و ۲۴۹ نفر در دانشگاه‌های وزارت علوم، ۱۰ هزار و ۹۲۶ نفر در دانشگاه‌های وزارت بهداشت و ۵ هزار و ۸۹۵ نفر در دانشگاه آزاد اسلامی مشغول به تحصیل هستند. بیشترین سهم مقاطع تحصیلی مربوط به مقطع کارشناسی‌ارشد است و ۳۰ درصد این دانشجویان از بانوان و ۷۰ درصد از آقایان می‌باشند. بیشترین تعداد دانشجوی بین‌الملل نیز به ترتیب مربوط به کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان، لبنان، هندوستان و سوریه است.
هم‌اکنون ۲۱۷ دانشگاه و مرکز آموزشی (شامل ۱۰۵ دانشگاه سراسری، ۹ مرکز پیام‌نور، ۳ مرکز ملی مهارت، ۵ مرکز علمی‌کاربردی و ۲۲ دانشگاه غیر انتفاعی) در حوزه جذب دانشجوی خارجی فعالیت دارند.